Sinüs lifti ile implant aynı seansta yapılabilir mi?
Evet, sinüs tabanının altında implantı yerleştirildiği anda sabit tutabilecek kadar kemik varsa sinüs lifti ile implant çoğu zaman aynı seansta yapılabilir. Cambridge University Hospitals’ın hasta bilgilendirmesine göre üç durum ayırt edilir:
- Kemik çok az veya hiç yoksa: Greft yanak tarafından yerleştirilir, implant genellikle iyileşmeden sonra ikinci bir ameliyatla takılır.
- Bir miktar kemik varsa: Greft yanak tarafından yerleştirilir ve implant aynı seansta takılabilir.
- Bir miktar kemik varsa ve az yükseltme yetecekse: Sinüs tabanı implant yuvasından tıklatılarak kaldırılır ve implant aynı seansta yerleştirilir.
İki sinüs lifti yönteminin nasıl yapıldığını açık sinüs lifti ve kapalı sinüs lifti rehberlerimizde ayrı ayrı anlattık.
Aynı seans ve iki aşamalı yaklaşım arasındaki fark nedir?
Aynı seans yaklaşımında greft ve implant tek ameliyatta yerleştirilir; iki aşamalı yaklaşımda ise önce sinüs lifti yapılır, greft olgunlaştıktan sonra implant ikinci bir ameliyatla takılır. Başlıca farklar şöyle özetlenebilir:
| Özellik | Aynı seans (tek aşamalı) | İki aşamalı |
|---|---|---|
| Ameliyat sayısı | Bir | İki |
| Ne zaman düşünülür? | İmplantı sabit tutacak kadar kalan kemik varsa | Kemik çok az olduğunda veya implant ilk anda sabit tutunamayacaksa |
| İmplant öncesi greft beklemesi | Yok | Cambridge’e göre açık yöntemde genellikle 4–9 ay |
| İmplantın kemikle kaynaşması | Greftle birlikte aynı dönemde ilerler | Greft olgunlaştıktan sonra ayrıca beklenir |
| Toplam süre | Daha kısa | Daha uzun |
İki yaklaşımda da kalıcı diş, implant kemikle kaynaştıktan sonra yapılır. Amerikan Periodontoloji Akademisi (AAP), sinüs liftinden sonra kemiğin gelişmesi için genellikle 4–12 ay beklendiğini, bazı durumlarda ise implantın sinüs liftiyle aynı anda yerleştirilebildiğini belirtir.
Kalan kemik yüksekliği kararı nasıl etkiler?
Kalan kemik yüksekliği, sinüs tabanı ile çene kemiğinin üst sınırı arasındaki mesafedir ve aynı seans kararında en belirleyici ölçüttür. Bu mesafe azaldıkça implantın tutunabileceği kemik de azalır. Kaynaklarda verilen ölçütler şöyledir:
- D’Elia ve arkadaşlarının 2019 tarihli sistematik derlemesi, mevcut kanıtlara göre implantı sinüs liftiyle aynı ameliyatta yerleştirmek için gereken en az kemik yüksekliğinin 4–5 mm olduğunu belirtir.
- Aynı derlemede aktarılan bir çalışmada (Geurs ve ark., 2001) kalan kemik 4 mm veya daha az olduğunda, 5 mm ve üzerindeki bölgelere göre implant kaybı anlamlı olarak daha fazla bulunmuştur.
- Derlemede aktarılan başka bir çalışmada ise (Peleg ve ark.) implantların ağızda kalma oranı 1–2 mm kemikte yüzde 96,4, 5 mm’den fazla kemikte yüzde 98,9 olarak bildirilmiştir.
Bu sayılar çalışmalar arasında farklılık gösterir ve tek başına karar ölçütü değildir. Kalan kemiğin yüksekliği ve genişliği tomografide ölçülür; görüntülemenin ayrıntılarını implant öncesi tomografi rehberimizde bulabilirsiniz.
İmplantın ilk sabitliği neden önemlidir?
İmplantın ilk sabitliği (primer stabilite), implantın yerleştirildiği anda kemik içinde oynamadan durmasıdır ve aynı seans kararında kalan kemik yüksekliği kadar önemlidir. Sinüs liftiyle aynı anda takılan implant, greft henüz kemiğe dönüşmediği için ilk aylarda büyük ölçüde mevcut kemiğe tutunur.
D’Elia’nın derlemesinde aktarılan çalışmalara göre:
- Cha ve arkadaşları, kalan kemik çok az olsa bile konik (ucu daralan) tasarımlı implantlarla ilk sabitlik sağlanabildiğinde tek aşamalı sinüs liftinin uygulanabileceğini bildirmiştir.
- Aynı çalışmada yerleştirme sırasında belirli bir sıkılık değerine (15 Ncm) ulaşılamadığında daha geniş çaplı bir implanta geçilmiştir.
- Derlemedeki çalışmaların yalnızca dördü implantın yerleştirme sırasındaki sıkılığını veya kron ile implant boyu arasındaki oranı bildirmiştir; yani bu konudaki veriler sınırlıdır.
İlk sabitlik ancak ameliyat sırasında kesin olarak değerlendirilebilir. Bu nedenle tomografiye göre yapılan plan, ameliyat sırasındaki bulgularla değişebilir.
Aynı seansta yapmak toplam tedavi süresini ne kadar kısaltır?
Aynı seansta yapılan sinüs lifti, implanttan önceki greft bekleme süresini ortadan kaldırdığı için toplam tedaviyi genellikle birkaç ay kısaltır. Felice ve arkadaşlarının 2014 tarihli randomize çalışması bu farkı somut olarak gösterir:
- Aynı seans grubu: Sinüs lifti ve implant tek ameliyatta yapılmış, implantlar dört ay kapalı bırakılmış, ardından geçici dişle yüklenmiştir.
- İki aşamalı grup: Önce sinüs lifti yapılmış, implant dört ay sonra yerleştirilmiş, implantlar yine dört ay kapalı bırakılarak yüklenmiştir.
Bu çalışmada iki aşamalı grupta yükleme yaklaşık dört ay daha geç yapılmıştır. Cambridge University Hospitals da sinüs liftinden kalıcı dişe kadar geçen sürenin genellikle 6–12 ay olduğunu, bazen daha uzun sürebileceğini belirtir. Diş çekimi veya ek greft gerekiyorsa süre uzar. Tedavi süresini etkileyen diğer etkenleri implant ne kadar sürer rehberimizde anlattık.
Araştırmalar iki yaklaşımı karşılaştırınca ne buldu?
Araştırmalar, uygun hastalarda aynı seans ve iki aşamalı yaklaşım arasında belirgin bir sonuç farkı göstermemiştir; ancak kanıt sınırlıdır ve kemik çok azken aynı seans için daha temkinli olunması önerilir.
- Cochrane (2014): Açık yöntemde tek ve iki aşamalı yaklaşımı karşılaştıran yalnızca bir çalışma bulunmuş ve yaklaşımlardan birinin üstünlüğü gösterilmemiştir.
- Felice ve ark. (2014): Kalan kemiği 1–3 mm olan 60 hasta iki gruba ayrılmıştır. Yüklemeden bir yıl sonra aynı seans grubunda üç implant, iki aşamalı grupta bir implant kaybedilmiş; fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Komplikasyon sayıları (iki ve bir) ve implant çevresindeki kemik kaybı da benzerdir. Yazarlar yine de 1–3 mm kemikte aynı seans yaklaşımının implant kaybı açısından biraz daha riskli olabileceğini belirtir.
- D’Elia ve ark. (2019): 5 mm veya daha az kemikte aynı seansta yapılan uygulamaları inceleyen 12 çalışmada implantların ağızda kalma oranları çalışmadan çalışmaya büyük farklılık göstermiş, en düşük değer yüzde 61 olarak bildirilmiştir. Yazarlar, çok az kemikte tek aşamalı yaklaşımın etkinliğini netleştirmek için daha büyük ve iyi tasarlanmış çalışmalara ihtiyaç olduğunu vurgular.
- Tan ve ark. (2008): İmplant yuvasından yapılan ve implantın aynı seansta takıldığı kapalı yöntemde üç yıllık ağızda kalma oranı yüzde 92,8 olarak hesaplanmıştır.
Ameliyat sırasında plan değişebilir mi?
Evet, ameliyat öncesinde aynı seans planlansa bile ameliyat sırasındaki bulgulara göre implantın sonraki bir seansa bırakılması gerekebilir. Cambridge University Hospitals’a göre sinüs zarı yırtılır ve onarılamazsa işlem durdurulabilir; bölge birkaç ay iyileştikten sonra yeniden yapılabilir. Ege Üniversitesi Ağız ve Diş Sağlığı Hastanesi’nin bilgilendirme formu da ileri bir yırtıkta işlemin sonlandırılabileceğini belirtir.
Planlanan takvimin uzayabileceğini Felice ve arkadaşlarının çalışması da gösterir: Aynı seans grubunda iki, iki aşamalı grupta bir protez başarısız olmuş ya da planlanan zamanda takılamamıştır. Ameliyattan önce hekiminizle “aynı seans planı değişirse ne olur?” sorusunu konuşmanız, sürece hazırlıklı olmanızı sağlar.
Rönesans’ta sinüs lifti ve implantın zamanlaması nasıl planlanır?
Aynı seans mı, iki aşama mı sorusunun cevabı, kliniğimizdeki dental tomografide sinüsün altında kalan kemiğin ölçülmesiyle başlar. Plan, hekimlerin vakayı birlikte incelemesiyle hazırlanır; tedavinizle tek bir hekim ilgilenir.
Hangi dişe hangi işlemin hangi sırayla yapılacağı ve ücretler, tedaviye başlamadan önce size yazılı olarak verilir. Sinüs lifti ve implant ameliyatları kliniğimizde yapılır ve gerekli durumlarda genel anestezi altında da planlanabilir. İki aşamalı planlarda da, aynı seans planlarında da iyileşme döneminde vakaya göre geçici diş takılır; bu seçenekleri implant iyileşirken geçici diş rehberimizde anlattık. İmplant yerleştirildikten sonra size implant kartı verilir ve kontrol randevularınız planlanır.