Diş teli nedir ve nasıl çalışır?
Diş teli, braketli ortodontik tedavi için halk arasında kullanılan addır. Bu tedavide dişlerin yüzeyine küçük braketler yapıştırılır ve braketlerin arasından ortodontik bir tel geçirilir. Tel, dişlere hafif ve sürekli bir kuvvet uygular. Bu kuvvet karşısında dişi çevreleyen kemik yavaş yavaş yeniden şekillenir ve diş, planlanan konuma doğru ilerler.
Tedavi boyunca teller belirli aralıklarla değiştirilir veya ayarlanır. Gerektiğinde lastikler ve yaylar gibi yardımcı parçalar da kullanılabilir. Diş teli sabit bir tedavi olduğu için hasta tarafından çıkarılamaz; bu nedenle tedavinin ilerleyişi, hastanın her gün takıp çıkarma düzenine bağlı değildir.
Diş teli kimlere uygulanır?
Çapraşık dişler, dişler arasındaki boşluklar, derin veya açık kapanış ve çapraz kapanış gibi düzensizliklerde braketli tedavi değerlendirilebilir. Daimi dişlerin büyük bölümü sürdükten sonra çocuklarda ve gençlerde sık kullanılan bir yöntemdir; diş eti ve kemik sağlığı uygun olan yetişkinlerde de uygulanabilir.
Tedaviye başlamadan önce çürüklerin ve diş eti sorunlarının tedavi edilmesi gerekir. Ağız hijyeni tedavinin seyrinde önemli rol oynar. Braketlerin çevresinde plak kolay biriktiği için düzenli temizlik yapılmazsa diş yüzeyinde beyaz lekeler ve çürükler oluşabilir.
Braket türleri nelerdir?
| Braket türü | Görünümü | Genel özellikleri |
|---|---|---|
| Metal braket | Dişlerin ön yüzünde, metal renkli | Uzun yıllardır yaygın kullanılan, dayanıklı seçenek |
| Estetik (seramik) braket | Dişlerin ön yüzünde, diş rengine yakın | Daha az dikkat çeker; bakımına özen gerekir |
| Lingual braket | Dişlerin iç yüzünde, dışarıdan görünmez | Uygulaması ve alışma süreci farklıdır |
Metal braketler, braketli tedavide uzun süredir kullanılan temel seçenektir. Hangi braket türünün size uygun olduğu ve klinikte hangi seçeneklerin planlanabileceği muayenede belirlenir.
Diş teli tedavisi hangi aşamalardan oluşur?
- Ortodontik muayene ve ölçü, röntgen gibi kayıtların alınması
- Tedavi planının, seçeneklerin ve tahmini sürenin paylaşılması
- Varsa çürük ve diş eti sorunlarının tedavisi
- Braketlerin dişlere yapıştırılması ve telin yerleştirilmesi
- Düzenli kontrollerde tellerin değiştirilmesi ve ayarlanması
- Braketlerin sökülmesi ve dişlerin temizlenmesi
- Pekiştirme (retansiyon) aygıtlarının uygulanması ve takibi
Braketlerin yapıştırılması genellikle anestezi gerektirmez. Takıldıktan sonraki ilk günlerde ve tel değişimlerinin ardından dişlerde baskı hissi ve hassasiyet olabilir; bu durum çoğu hastada birkaç gün içinde azalır. Tedavi süresi düzensizliğin türüne göre değişir; kapsamlı tedaviler çoğu hastada bir ila iki yıl civarında sürer.
Diş teli ile ağız bakımı nasıl yapılır?
- Dişler her yemekten sonra veya en az günde iki kez, braketlerin üstü ve altı ayrı ayrı fırçalanarak temizlenir.
- Ara yüz fırçası ve ortodontik diş ipi, telin altında kalan bölgelerin temizlenmesine yardımcı olur.
- Kabuklu yemiş, buz ve sert şeker gibi sert gıdalar ile sakız ve karamel gibi yapışkan gıdalar braketlerin düşmesine yol açabilir.
- Elma ve havuç gibi sert meyve ve sebzeler küçük parçalar halinde yenir.
- Braket veya tel yanağa batıyorsa ortodontik mum kullanılabilir; kopan veya düşen braket için kliniğe haber verilir.
- Hekimin önerdiği aralıklarla profesyonel diş temizliği yaptırılır.
Tedavi boyunca ağız bakımına gösterilen özen, braketler söküldüğünde diş yüzeyinin sağlıklı kalmasına yardımcı olur. Braket çevresinde oluşan beyaz lekeler tedavi bittikten sonra da görülebildiği için bakım ilk günden itibaren düzenli sürdürülmelidir.
Tedaviden sonra pekiştirme (retansiyon) neden gereklidir?
Braketler söküldüğünde dişler yeni konumlarına henüz tam olarak yerleşmemiştir ve çevre dokular onları eski konuma doğru çekebilir. Pekiştirme dönemi, dişlerin yeni konumunu korumak için uygulanan ve tedavinin ayrılmaz bir parçası olan aşamadır.
Pekiştirme için genellikle iki tür aygıt kullanılır. Biri ön dişlerin arka yüzüne yapıştırılan ince bir sabit tel, diğeri özellikle geceleri takılan şeffaf ve çıkarılabilir bir plaktır. Hangisinin ve ne kadar süreyle kullanılacağı hekim tarafından belirlenir. Pekiştirme aygıtının önerildiği gibi kullanılmaması, dişlerin zamanla yeniden kaymasına yol açabilir.
Rönesans’ta diş teli tedavisi nasıl ilerler?
Ortodonti, klinikte hizmet verilen branşlar arasındadır. Tedaviye başlamadan önce muayenede dişler, çeneler ve kapanış değerlendirilir; varsa çürük veya diş eti sorunlarının önce tedavi edilmesi planlanır. Planlama için gereken ölçüler, ağız içi dijital tarayıcıyla ölçü maddesi kullanılmadan alınabilir. Braketli tedavinin mi yoksa şeffaf plak gibi başka bir seçeneğin mi uygun olduğu, muayeneden sonra hastayla konuşulur. Tedavi süresince braketlerin çevresinde plak birikimi artabildiği için profesyonel temizlik gerekebilir; klinikte hava, su ve ince toz karışımını püskürterek diş yüzeyini temizleyen bir cihaz da bulunur. Ücret, tedavi planına göre muayene sonrası netleşir.