Diş protezi nedir?
Diş protezi, kaybedilen dişlerin yerini alan yapay diş uygulamalarının genel adıdır. Eksik dişler yalnızca görünümü değil; çiğnemeyi, konuşmayı ve diğer dişlerin konumunu da etkileyebilir. Uzun süre boş kalan bölgelerde komşu dişler boşluğa doğru eğilebilir, karşı çenedeki dişler ise boşluğa doğru uzayabilir. Protez, bu boşlukları tamamlayarak ağzın işlevini desteklemeyi amaçlar.
Protezler temelde ikiye ayrılır: ağızda sabit kalan protezler ve hasta tarafından takılıp çıkarılan hareketli protezler. Her iki grupta da protez doğal dişlerden ya da implantlardan destek alabilir.
Sabit ve hareketli protez arasındaki fark nedir?
| Özellik | Sabit protez | Hareketli protez |
|---|---|---|
| Örnekler | Kron (kaplama), köprü, implant üstü kron | Tam protez, bölümlü protez, implant destekli hareketli protez |
| Takıp çıkarma | Hasta çıkarmaz | Hasta takıp çıkarır |
| Destek | Doğal dişler veya implantlar | Diş eti, damak, kalan dişler veya implantlar |
| Komşu dişlere etkisi | Köprüde destek dişler kaplama için hazırlanır | Bölümlü protezde kroşeler komşu dişlere tutunabilir |
| Temizlik | Ağız içinde fırça, diş ipi, ara yüz fırçası | Protez çıkarılıp ayrıca temizlenir |
Hangi grubun uygun olduğu; eksik diş sayısına, kalan dişlerin ve diş etlerinin durumuna ve kemik yapısına göre değişir.
Tam ve bölümlü protez ne demek?
Tam protez, bir çenede hiç diş kalmadığında kullanılan hareketli protezdir. Üst çenede damaktan, alt çenede diş eti sırtından destek alır. Üst tam protezler damağa oturdukları için çoğu zaman daha iyi tutunur; alt tam protezlerde dilin ve yanakların hareketi nedeniyle oynama daha sık görülebilir. Bu durumda implant destekli protez seçeneği değerlendirilebilir.
Bölümlü (parsiyel) protez, çenede bazı dişler kaldığında kullanılır. Kalan dişlere kroşe adı verilen tutucularla veya hassas bağlantı parçalarıyla tutunur. Metal iskeletli ya da esnek yapıda hazırlanabilir. Bölümlü protez, boşlukları tamamlarken kalan dişlerin konumunu korumaya da yardımcı olur.
Hangi protez kimler için uygun olabilir?
- Tek veya birkaç eksik diş: Komşu dişlerin durumuna göre köprü, implant üstü kron veya bölümlü protez değerlendirilebilir.
- Çenenin farklı bölgelerinde eksik dişler: Bölümlü protez ya da implant destekli seçenekler gündeme gelebilir.
- Bir çenede hiç diş kalmaması: Tam protez veya implant destekli sabit ya da hareketli protezler değerlendirilebilir.
Diş eti hastalığı, çürük veya kanal tedavisi gereken dişler varsa genellikle önce bu tedaviler tamamlanır; böylece protez sağlıklı bir zemine oturur. Genel sağlık durumu, el becerisi ve ağız bakımı alışkanlıkları da seçimde dikkate alınır.
Protez yapımı hangi aşamalardan oluşur?
- Muayene, gerekli görüntülemeler ve tedavi planının paylaşılması
- Ön tedaviler (diş eti tedavisi, dolgu, kanal tedavisi, gerekiyorsa çekim)
- Sabit protezlerde destek dişlerin hazırlanması
- Dijital veya geleneksel yöntemle ölçü alınması
- Diş renginin, biçiminin ve kapanışın belirlenmesi; prova aşamaları
- Protezin teslimi ve ağza uyumlanması
- Alışma dönemi kontrolleri
Randevu sayısı protezin tipine göre değişir; hareketli protezlerde genellikle birden fazla prova yapılır.
Yeni protezde alışma süreci nasıl olur?
Yeni bir protez, özellikle hareketli olanlar, ağızda bir süre yabancı cisim hissi oluşturabilir. İlk günlerde tükürük artışı, bazı seslerde zorlanma ve çiğnerken dengesizlik hissedilebilir. Bu belirtiler çoğu hastada zamanla azalır.
Protezin diş etine baskı yaptığı noktalarda vuruk adı verilen yaralar oluşabilir. Bu durumda protezi kendiniz zımparalamak ya da bükmek yerine kontrol randevusunda düzeltme yapılması gerekir. Küçük lokmalarla ve yumuşak gıdalarla başlamak, yiyecekleri ağzın iki tarafında dengeli çiğnemek ve sesli okuma yapmak alışmayı kolaylaştırabilir.
Alt tam protezler, dil ve yanak hareketleri nedeniyle üst protezlere göre daha uzun bir alışma süresi gerektirebilir. Protez yapıştırıcıları bazı durumlarda kullanılabilir; ancak uyumu bozulmuş bir protezde yapıştırıcıyla idare etmek yerine hekim kontrolü gerekir.
Protez bakımı nasıl yapılır?
- Hareketli protezler yemeklerden sonra mümkünse çıkarılıp suyla çalkalanır ve her gün protez fırçasıyla temizlenir.
- Temizlik sırasında protez düşüp kırılmasın diye lavaboya su doldurulabilir veya altına havlu serilebilir.
- Sıcak su protezin şeklini bozabileceği için kullanılmamalıdır.
- Sabit protezlerin altı ve çevresi diş ipi, ara yüz fırçası veya ağız duşuyla temizlenir.
- Çene kemiği zamanla değiştiği için hareketli protezlerin uyumu azalabilir; düzenli kontrollerde besleme (astarlama) ihtiyacı değerlendirilir.
Rönesans’ta protez süreci nasıl ilerler?
Protez, klinikte sunulan tedavi alanlarından biridir. İmplant destekli bir seçenek düşünülüyorsa, kemik yapısı klinikteki dental tomografi ile değerlendirilebilir. Protez tipi ve ücret, tedavi planına göre muayene sonrasında netleşir. Ölçüler, uygun durumlarda ağız içi dijital tarayıcıyla ölçü maddesi kullanılmadan alınabilir; bazı hareketli protezlerde geleneksel ölçü yöntemi tercih edilebilir. Ölçü alındıktan sonra kaplama ve protezler, çalıştığımız diş laboratuvarında CAD/CAM ile üretilir.
Tedavilerimizde hastadan kaynaklanmayan sorunlar için koşullu garanti uyguluyoruz. Garantinin süresini, kapsamını ve geçerli olmadığı durumları tedaviye başlamadan önce muayenede size açıklıyoruz.