Dört ve altı implantlı sabit tam çene protez nedir?
Bir çenedeki dişlerin tamamı eksik olduğunda ya da kalan dişler korunamadığında, her diş için ayrı bir implant yerleştirmek yerine sınırlı sayıda implant üzerine tüm diş dizisini taşıyan sabit bir protez yapılabilir. Uluslararası İmplantoloji Ekibi’nin (ITI) 6. Konsensüs Konferansı için hazırlanan sistematik derlemeye (Polido ve ark., 2018) göre bu planlarda en sık kullanılan sayılar şunlardır: beşten az implant kullanılan çalışmalarda çoğunlukla dört implant; beş ve daha fazla implant kullanılan çalışmalarda üst çenede çoğunlukla altı, alt çenede çoğunlukla beş implant.
İki planda da protezi hasta çıkarmaz. Cleveland Clinic’e göre implantlara sabitlenen tam çene protezleri evde çıkarılamaz; gerektiğinde bakım için hekim tarafından sökülebilir. Tedavinin aşamalarını, kimler için uygun olabileceğini ve hareketli tam protezden farkını tüm ağız implant sayfamızda anlattık. Bu yazı, dört ve altı implantlı planlar arasındaki farklara odaklanıyor.
İki plan arasındaki temel farklar nelerdir?
ITI’nin konsensüs bildirgesine göre dört implantlı çalışmaların çoğunda arka implantlar geriye doğru eğik yerleştirilmiş, altı implantlı çalışmaların çoğunda ise implantlar birbirine paralel konumlandırılmıştır. Aşağıdaki tablo genel eğilimleri özetler:
| Konu | Dört implantlı plan | Altı implantlı plan |
|---|---|---|
| Bir çenedeki implant sayısı | Dört | Genellikle altı |
| Arka implantların konumu | Çoğu zaman geriye doğru eğik | Çoğunlukla dik ve paralel |
| Kemik ihtiyacı | Eğik implantlar mevcut kemiğin daha verimli kullanılmasına yardımcı olabilir | Daha fazla bölgede yeterli kemik gerekir |
| Desteğin dağılımı | Her implant desteğin daha büyük bir payını taşır | Destek daha fazla implanta dağılır |
| Protezin yapısı | Genellikle tek parça | Tek parça ya da bölümlü planlanabilir |
| Cerrahi işlem | Daha az implant yerleştirilir | Daha fazla implant yerleştirilir |
Tablo yalnızca bir çerçeve sunar. Hangi planın uygun olduğu, ya da farklı sayıda implant gerekip gerekmediği, kişinin kemik yapısına ve protez planına göre belirlenir.
Araştırmalar dört ve altı implantı nasıl karşılaştırıyor?
Polido ve arkadaşlarının derlemesi, tam çene sabit protezlerle ilgili 93 çalışmayı inceler; bunların 9’u randomize kontrollü çalışmadır. Çalışmalar beşten az implant kullanılanlar ve beş ya da daha fazla implant kullanılanlar olarak iki gruba ayrılmıştır:
- Üst çene: Beşten az implantlı grupta implantların ağızda kalma oranı %97, protezlerinki %98; beş ve daha fazla implantlı grupta implantlarda %95, protezlerde %98,5.
- Alt çene: Beşten az implantlı grupta implantlarda %97, protezlerde %99; beş ve daha fazla implantlı grupta implantlarda %95, protezlerde %98.
İki grup arasındaki farklar istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Yazarlar yine de önemli sınırlamalara dikkat çeker: 93 çalışmanın 84’ü randomize değildir ve bu çalışmalarda yanlılık riski orta ile ciddi düzeyde değerlendirilmiştir. Beşten az implantlı gruptaki takip süreleri daha kısadır (ortanca 5,5 yıl). Derleme ayrıca yalnızca implant ve protezin ağızda kalmasını incelemiş; kemik kaybını ve teknik sorunları değerlendirmemiştir.
Doğrudan karşılaştırma yapan bir randomize çalışmada (Tallarico ve ark., 2016) 40 hastanın üst çenesine, bilgisayar destekli rehberle yerleştirilip kısa sürede protezle yüklenen (hemen yükleme) dört ya da altı implant uygulanmıştır. Beş yılın sonunda implant kaybı altı implantlı grupta %5, dört implantlı grupta %1,25 olmuş; fark anlamlı bulunmamıştır. Hiçbir protez kaybedilmemiştir. İmplant çevresindeki ortalama kemik kaybı dört implantlı grupta 1,71 mm, altı implantlı grupta 1,51 mm’dir ve bu fark da anlamlı değildir. Dört implantlı grupta teknik ve biyolojik sorunlara, altı implantlı grupta implant kaybına doğru bir eğilim görülmüştür. Yazarlar iki yaklaşımın da orta vadede öngörülebilir bir seçenek olabileceğini, daha uzun çalışmalara ihtiyaç olduğunu belirtir.
Polido ve arkadaşları, üst çenede implantların ön-arka yönde ne kadar yayıldığının sonuçları etkilediğini bildiren bir çalışmayı da aktarır ve implant sayısının yanında dağılımının da dikkate alınması gerektiğini vurgular. Kısacası araştırmalar, sayıdan tek başına bir sonuç çıkarmaya izin vermiyor.
Eğik yerleştirilen implantlar ne işe yarar?
Dört implantlı planlarda arka iki implant genellikle geriye doğru eğik yerleştirilir. Polido ve arkadaşlarına göre bu yaklaşım, protezin en arkadaki implantın gerisine uzanan desteksiz kısmını (kantilever) kısaltır ve greft ihtiyacını azaltabilir. Derlemede üst çenede iki düz ön ve iki eğik arka implantın kullanıldığı 18 çalışmada implantların ortalama ağızda kalma oranı %97,8, protezlerinki %99 olarak bildirilmiştir. Yazarlar yine de bu sonuçların yalnızca kantileverin kısalmasıyla açıklanamayacağını not eder.
Del Fabbro ve arkadaşlarının 2012 tarihli sistematik derlemesi, kısa sürede yüklenen sabit protezleri taşıyan 1.992 implantı (966’sı eğik) içeren 10 çalışmayı inceler. İlk yıl içinde implantların %1,25’i kaybedilmiş; eğik ve dik implantlar arasında anlamlı fark bulunmamış, protez kaybı bildirilmemiştir. Yazarlar eğik implantları kısa ve orta vadede öngörülebilir bir yöntem olarak değerlendirir, ancak uzun dönemli randomize çalışmalara ihtiyaç olduğunu belirtir.
Eğik implant her durumda greftin yerini tutmaz. Kemiğin artırılmasını kemik grefti rehberimizde, üst çenenin arka bölgesinde sinüs nedeniyle yükseklik yetmediğinde uygulanan yöntemi sinüs lifti rehberimizde anlattık.
Kemik durumu ve çenenin üst ya da alt olması seçimi nasıl etkiler?
Polido ve arkadaşları, üst çenenin arka bölgesinde kemiğin çoğu zaman erimiş olduğunu belirtir; bu bölgede greft öngörülebilir bir işlemdir ama tedaviyi uzatır ve ek bir cerrahi yük getirir. Alt çenenin ön bölgesinde ise kemik genellikle daha yoğundur.
ITI’nin klinik önerilerine göre tek parça bir tam çene sabit protezi taşımak için uygun şekilde dağıtılmış en az dört implant önerilir. Polido ve arkadaşları üst çenede iki implantlı planları geçerli bir yaklaşım olarak görmez; üç implantlı planları ise tartışmalı bulur, çünkü bir implantın kaybı protezin kaybına yol açabilir. ITI ayrıca implantların sayısını veya çene boyunca dağılımını artırmak gerektiğinde kemik artırma işlemlerini önerir ve bu işlemlerin daha kapsamlı olduğunu hatırlatır.
Bu değerlendirmede dental tomografi belirleyicidir; kemiğin yüksekliği ve genişliği ile sinüs ve sinir kanalı gibi yapıların konumu üç boyutlu olarak incelenir. Genel sağlık durumunun implantı nasıl etkilediğini implant kimlere yapılır rehberimizde ele aldık.
Bakım ve uzun dönem açısından ne fark eder?
ITI, implant sayısı seçilirken ileride olabilecek bir implant kaybının ya da sorunun protez desteğine etkisinin de düşünülmesini önerir. Aynı önerilere göre ek implantlar, protezin tek parça yerine bölümlü planlanmasına da olanak verebilir.
Temizlik iki planda da benzer bir özen ister. Cleveland Clinic’e göre sabit tam çene protezi doğal dişler gibi yumuşak bir fırçayla fırçalanır; protezin altı ise diş ipi geçirme aparatı ve ara yüz fırçası gibi araçlarla temizlenir. ITI de planlama aşamasında temizlik ve bakım için yeterli alan bırakılmasını öneriler arasında sayar. İmplant çevresindeki iltihabın belirtilerini ve korunma yollarını implant ne kadar dayanır rehberimizde anlattık.
Hangisinin size uygun olduğuna nasıl karar verilir?
ITI, cerrahi plan hazırlanırken önce son protezin planlanmasını önerir ve dikkate alınacak etkenleri şöyle sıralar:
- Protezin materyali ve tek parça mı bölümlü mü olacağı
- Dudak desteği ve gülme çizgisi gibi estetik etkenler
- Karşı çenedeki dişlerin durumu ve protez için ayrılabilecek alan
- Çene kemiğinin hacmi, kalitesi ve anatomik sınırları
- İmplantların çene boyunca dağılımı ve kantilever uzunluğu
- Temizlik ve bakım için yeterli alan
- Hastanın tercihi ve bakıma uyumu
ITI ayrıca her implant bölgesi için genel sağlık durumunun, implantın yerleştirildiği andaki sabitliğinin, greft ihtiyacının ve hekimin deneyiminin değerlendirilmesini, korunabilecek dişlerin korunmasının da ayrıca düşünülmesini önerir. Muayenede hekiminize şunları sormanız kararı kolaylaştırabilir:
- Kemiğim dört ve altı implant için yeterli mi, greft gerekir mi?
- Protezim tek parça mı olacak, bölümlü yapılabilir mi?
- İyileşme döneminde hangi geçici çözüm kullanılacak?
- Protezin altını nasıl temizleyeceğim, kontrollere ne sıklıkla gelmeliyim?
Rönesans’ta dört ya da altı implantlı plan nasıl belirlenir?
Kliniğimizde dört veya altı implant üzerine sabit tam çene protez uygulanır. Hangi planın ya da farklı sayıda implantla yapılan bir planlamanın size uygun olduğu muayenede değerlendirilir. Kemik yapısı klinikteki dental tomografiyle üç boyutlu incelenir. Kemik grefti ve sinüs lifti dahil ağız içi cerrahi işlemler kliniğimizde yapılır; gerekli durumlarda tedavi genel anestezi altında da yapılabilir. İmplant iyileşme döneminde vakaya göre geçici diş takılabilir.
Protez ölçüleri uygun durumlarda ağız içi dijital tarayıcıyla alınabilir; protezler çalıştığımız diş laboratuvarında CAD/CAM ile üretilir. Tedavinizi hangi hekimin yapacağını baştan bilirsiniz. Tedavi ve ücret planınızı yazılı olarak sunuyoruz; ücret, tedavi planına göre muayene sonrası netleşir. Kullanılan implantın markası ve modeli tedavi planınızda, seri bilgisi ise size verilen implant kartında yer alır. Tedavi sonrası takip kliniğimizde tanımlı bir süreçle yürütülür.
İmplant tedavilerinde hastadan kaynaklanmayan sorunlar için koşullu garanti uyguluyoruz; süresini, kapsamını ve geçerli olmadığı durumları tedaviye başlamadan önce açıklıyoruz. Randevu için 444 9 734 numarasını arayabilir, WhatsApp üzerinden +90 532 363 49 54 numarasına yazabilir ya da sitedeki online randevu sistemini kullanabilirsiniz. Protezin implantlara nasıl bağlandığını implant üstü protez sayfamızda bulabilirsiniz.