Her eksik dişe ayrı implant mı yapılır?
Hayır. İmplant sayısı, eksik diş sayısından çok yapılacak protezin tipine göre belirlenir. Cleveland Clinic implant tedavisini üç ana planla anlatır: tek bir eksik diş için tek implant üstü kron, birkaç eksik diş için implant üstü köprü ve bir çenedeki dişlerin tamamı için birkaç implanta dayanan tam çene protezi.
Tam çene sabit protezlerle ilgili 30 yıllık çalışmaları inceleyen Mericske-Stern ve Worni (2014) de 1990’lardan bu yana mümkün olduğunca çok implant yerleştirmenin gerekli olmadığının gösterildiğini belirtir. Aşağıdaki tablo kaynaklarda öne çıkan sayıları özetler:
| Eksik diş durumu | Sık kullanılan plan | Kaynaklarda verilen implant sayısı |
|---|---|---|
| Tek diş | İmplant üstü kron | 1 (Cleveland Clinic) |
| Yan yana iki diş | İki ayrı kron ya da tek implant ve uzantılı köprü | 1–2 (ITI blogu) |
| Yan yana üç veya daha fazla diş | İmplant üstü köprü | 2 veya daha fazla (Cleveland Clinic) |
| Tüm çene, sabit protez | Sabit tam çene protezi | Genellikle 4–6 (Cleveland Clinic); en az 4 (ITI, 2023) |
| Alt çene, çıtçıtlı protez | İmplant üstü hareketli protez | 2 önerilir, 1 mümkün (ITI, 2023) |
| Üst çene, çıtçıtlı protez | Damağı açık implant üstü hareketli protez | 4–6 (Sadowsky ve Zitzmann, 2016) |
Tek eksik dişte kaç implant gerekir?
Tek eksik dişte genellikle bir implant yerleştirilir ve üzerine tek bir kron yapılır. Cleveland Clinic’in tanımıyla bu plan, bir kronu taşıyan tek bir implanttan oluşur. Komşu dişlere dokunulmaz ve kron ağızda tek başına duran bir diş gibi temizlenir. Tek diş için implant ile köprü arasındaki farkları implant mı köprü mü rehberimizde karşılaştırdık.
Yan yana birkaç diş eksikse kaç implant gerekir?
Yan yana birkaç diş eksikse her diş için ayrı implant yerleştirmek yerine, daha az sayıda implanta bağlı bir köprü yapılabilir. Cleveland Clinic’e göre implant üstü köprüde iki veya daha fazla implant, üç veya daha fazla dişin yerini alan bir köprüyü taşır. Örneğin üç eksik dişte iki uçtaki dişin yerine birer implant yerleştirilip ortadaki diş, bu iki implanta bağlı köprünün parçası olarak yapılabilir.
İki diş eksikse bir seçenek de tek implant ve ona bağlı bir uzantıdır (kantilever). ITI’nin 2023 tarihli blog yazısı bu seçeneği değerlendiren çalışmaları özetler:
- Uzantılar implantların ağızda kalma oranını belirgin biçimde etkilememiştir; bir çalışmada beş yılda bu oran uzantılı köprülerde %95,7, tek kronlarda %96,9’dur.
- Aynı çalışmada protezin ağızda kalma oranı uzantılı köprülerde daha düşüktür (%88,9’a karşı %96,3).
- En sık sorunlar porselen kırılması, vida gevşemesi ve dayanak kırığı gibi teknik sorunlardır.
- Ön bölgede yan yana iki diş eksikse, dişler arasındaki diş eti üçgenini (papil) korumak için iki implant yerine tek implant ve uzantı önerilebilir.
Yazara göre uzantılar ön ve arka bölgede güvenilir bir seçenek olarak düşünülebilir, ancak protez bakımı ve teknik sorunlara dikkat gerekir.
Tüm dişler eksikse sabit diş için kaç implant gerekir?
Bir çenedeki dişlerin tamamı eksikse sabit protez için genellikle dört ila altı implant kullanılır. Cleveland Clinic bu sayıyı genellikle dört ile altı arasında verir. Mericske-Stern ve Worni’nin derlemesinde de çalışmalar protez başına dört ila altı implantı öne çıkarır; üst çenede bu aralık biraz daha geniştir. ITI’nin 2023 uzlaşı raporu ise sabit bir implant köprüsü için en az dört implant gerektiğini belirtir.
Dört ve altı implantlı planlar arasındaki farkları, araştırma sonuçlarını ve eğik implantların rolünü dört mü altı implant mı rehberimizde ayrıntılı olarak anlattık.
Alt çenede iki implantla çıtçıtlı protez yeterli mi?
Birçok hasta için yeterlidir. 2002’de Kanada’nın Montreal kentinde toplanan uzmanların yayımladığı McGill uzlaşı bildirgesinin başlığı bile görüşü özetler: İki implantlı alt çene protezi, dişsiz hastalarda ilk tercih olması gereken standart tedavidir. Dental Update’te yayımlanan bir derleme, bildirgeye göre dişsiz alt çenede klasik protezin artık ilk tercih edilecek tedavi sayılmadığını aktarır. 2009 tarihli York uzlaşı bildirgesi de bu görüşü destekler ve iki implantlı alt çene protezinin dişsiz hastalara ilk tercih olarak sunulacak en temel seçenek olması gerektiğini belirtir.
ITI’nin 2023 uzlaşı raporu, hasta açısından implant sayısını şöyle değerlendirir:
- Tek implantla tutunan bir alt protez mümkündür.
- Daha yüksek memnuniyet için iki implant önerilir.
- Hareketli protezde ikiden fazla implantın memnuniyete ek bir katkısı gösterilmemiştir.
Bir sınırlamayı da bilmek gerekir: McGill bildirgesini derleyen kitabı değerlendiren Smith’in 2005 tarihli yazısı, kanıtların büyük bölümünün üst çenede de klasik tam protez kullanılan hastalardan geldiğini not eder. Üst çenede çıtçıtlı protez için genellikle daha fazla implant gerekir; bu konuyu hareketli protez mi implant mı rehberimizde anlattık. Çıtçıtlı protezin kullanımını ve tutucu parçaların bakımını çıtçıtlı protez rehberimizde bulabilirsiniz.
İmplant sayısını hangi etkenler belirler?
İmplant sayısı tek bir ölçüte göre değil, birkaç etken birlikte değerlendirilerek belirlenir:
- Planlanan protez: Sabit tam çene protezi için en az dört implant gerekirken alt çenede çıtçıtlı protez iki implantla planlanabilir (ITI, 2023).
- Kemiğin hacmi ve konumu: Kemiğin yüksekliği, genişliği ve sinüs ile sinir kanalına uzaklığı tomografiyle ölçülür; kemik yetersizse ya ek işlem gerekir ya da implantların konumu ve sayısı buna göre değişir. ITI 2023 raporu da implant öncesinde mevcut kemiğin ve sağlık geçmişinin değerlendirilmesini önerir.
- Çenenin üst ya da alt olması: Mericske-Stern ve Worni’ye göre üst çenede tam çene sabit protezlerde kullanılan implant sayısı daha geniş bir aralıkta değişir.
- İmplantın boyutu: ITI blogunda aktarılan uzantılı köprü çalışmalarında kaybedilen implantların hepsi dar çaplıdır (3,3 mm); kemiğin elverdiği ölçüde implant boyutu da plana etki eder.
- Estetik ve diş eti: Ön bölgede dişler arasındaki diş eti üçgenini korumak, bazen daha az implantla çalışmayı gerektirebilir.
- Temizlik ve bakım: Protezin altının temizlenebilmesi ve ileride bakım yapılabilmesi planın parçasıdır.
Daha fazla implant her zaman daha iyi mi?
Hayır. Mericske-Stern ve Worni, farklı implant sayılarıyla yapılan tam çene sabit protezlerde sonuçların benzer olduğunu bildirir; incelenen çalışmalarda beş yıl ve üzerindeki ortalama ağızda kalma oranları %90 ve üzerindedir. ITI’nin 2023 raporu da hareketli alt protezde ikiden fazla implantın memnuniyeti artırdığını göstermez.
Öte yandan sayıyı gereğinden fazla azaltmak da doğru değildir: Sabit tam çene protezinde dörtten az implant önerilmez. Her ek implant ise daha fazla cerrahi işlem ve daha fazla bölgede yeterli kemik demektir. Doğru sayı, protezi güvenle taşıyacak ve kişinin kemik yapısına uyan sayıdır.
Rönesans’ta implant sayısı nasıl belirlenir?
İmplant sayısını muayene ve dental tomografiden sonra belirliyoruz; kemiğin yüksekliği, genişliği ve sinüs ile sinir kanalına uzaklığı klinikteki tomografiyle üç boyutlu olarak incelenir. Kemik yetersizse kemik grefti ve sinüs lifti kliniğimizde yapılabilir. Tüm dişlerin eksik olduğu çenelerde dört veya altı implant üzerine sabit tam çene protez uygulanır; çıtçıtlı protez gibi diğer seçeneklerin sizin için uygun olup olmadığı muayenede değerlendirilir.
Tedavi planınız hekimlerimizin vakayı birlikte incelemesiyle hazırlanır, tedavinizle tek bir hekim ilgilenir. Kaç implant yerleştirileceği, hangi dişe hangi tedavinin yapılacağı ve ücretler, tedaviye başlamadan önce yazılı olarak verilir. Ayrıntılar için tüm ağız implant sayfamıza bakabilirsiniz.