“Aynı gün implant” ne anlama gelir?
“Aynı gün implant” ifadesi günlük dilde iki farklı işlem için kullanılır ve bu ikisini ayırmak, size ne önerildiğini anlamanın ilk adımıdır:
- Hemen yerleştirme (çekimle aynı seansta implant): Diş çekilir ve implant aynı ameliyatta, çekim boşluğuna yerleştirilir. Uluslararası İmplantoloji Ekibi’nin (ITI) uzlaşı raporu (Hämmerle ve ark., 2004) bunu, diş eti ya da kemik iyileştikten sonra yapılan erken ve geç yerleştirmeden ayırır.
- Hemen yükleme (aynı gün diş): İmplantın üzerine kısa süre içinde bir diş takılır. Cochrane’in sistematik derlemesinde hemen yükleme, implanttan sonraki ilk bir hafta içinde yapılan yükleme olarak tanımlanır.
Bu iki işlem birbirinden bağımsızdır. Diş aynı seansta çekilip implant yerleştirilebilir ama üzerine diş takılmadan iyileşmeye bırakılabilir; ya da iyileşmiş bir bölgeye yerleştirilen implantın üzerine aynı gün geçici diş takılabilir. Her iki durumda da aynı gün takılan diş geçicidir.
Hemen yükleme ile geleneksel yükleme arasındaki fark nedir?
Cochrane derlemesi (Esposito ve ark., 2013) yükleme zamanlarını üç gruba ayırır:
| Yükleme | İmplanttan sonra |
|---|---|
| Hemen yükleme | İlk bir hafta içinde |
| Erken yükleme | Bir hafta ile iki ay arasında |
| Geleneksel yükleme | İki aydan sonra |
1.217 hastanın katıldığı 26 randomize çalışmayı inceleyen derleme, yükleme zamanları arasında implant kaybı, protez kaybı veya kemik kaybı açısından klinik olarak önemli bir fark gösteren ikna edici bir kanıt bulmamıştır. Çalışmalardaki ortalama implant kaybı oranı %2,5’tir. Ancak yazarlar kanıtların kalitesini çok düşük olarak değerlendirmiş ve implantın yerleştirildiği anda yüksek bir sıkılıkla (en az 35 Ncm) tutunmasının, hemen veya erken yüklemenin başarısı için büyük olasılıkla ön koşul olduğunu belirtmiştir.
Geleneksel yaklaşımda implantın kemikle kaynaşması beklenir. Cleveland Clinic bu sürenin üç ile dokuz ay arasında değişebileceğini, Guy’s and St Thomas’ NHS Foundation Trust ise implanttan sonra diş takılabilmesi için genellikle en az üç ay beklendiğini belirtir. Aşamaların toplam süreye etkisini implant ne kadar sürer? yazımızda anlattık.
Çekimle aynı seansta implant kimlere uygun olabilir?
ITI’nin 2004 raporu, çekimle aynı seansta implantın avantajlarını şöyle sıralar: daha az cerrahi işlem, daha kısa toplam tedavi süresi ve çekim bölgesinde var olan kemikten yararlanılabilmesi. Aynı rapor, bu yöntemle yerleştirilen implantların ağızda kalma oranlarının iyileşmiş kemiğe yerleştirilenlerle benzer bildirildiğini belirtir.
Ancak her çekim boşluğu bu yönteme uygun değildir. Rapora göre:
- Kalan kemik, implantın yerleştirildiği anda sağlam tutunmasına izin vermiyorsa implant çekimle aynı seansta yerleştirilmemelidir.
- Dişin dudak ya da yanak tarafındaki ince kemik duvarı kaybedilmişse aynı seansta implant önerilmez.
- İnce diş eti yapısında bu kemik duvarının erimesi ve diş etinin çekilmesi riski yüksektir; bu durumda aynı seansta ek kemik işlemi önerilir.
Raporda ayrıca yöntemin, bölgenin şekline bağlı olarak implantın ideal konuma yerleştirilmesini zorlaştırabileceği ve teknik açıdan hassas bir işlem olduğu vurgulanır. Kemik grefti gerekip gerekmediğini kemik grefti nedir? yazımızda anlattık.
Tek dişte aynı gün geçici diş nasıl planlanır?
ITI’nin 2018 konferansı için hazırlanan sistematik derleme (Gallucci ve ark., 2018), yerleştirme ve yükleme zamanlarını birlikte değerlendirmiştir. Çekimle aynı seansta yerleştirilip hemen yüklenen implantlarda ağırlıklı toplam implant sağkalımı %98,4 bulunmuştur. Derleme bu yaklaşımı “klinik olarak belgelenmiş”, çekimle aynı seansta yerleştirilip geleneksel yöntemle yüklenen implantları ise “bilimsel ve klinik olarak doğrulanmış” grupta sınıflandırır. Yani hemen yerleştirme ile hemen yüklemenin birlikte yapılmasına ilişkin kanıt, bekleyerek yapılan yaklaşıma göre daha sınırlıdır.
Hasta deneyimi açısından ITI’nin 2018 uzlaşı raporu, hasta bildirimli sonuçlarda aynı gün geçici diş ile geleneksel yükleme arasında fark bulunmadığını, ancak aynı gün geçici dişi destekleyen kanıtların sınırlı olduğunu belirtir. Aynı rapor, bu geçici dişlerin kapanışta ve çene hareketlerinde karşı dişlere değmeyecek şekilde ayarlanmasını önerir.
Üst ön dişler için ITI’nin 2023 uzlaşı raporu daha ayrıntılı ölçütler verir. Bu yaklaşımın uygun seçilmiş hastalarda öngörülebilir olduğunu, kayıpların çoğunun ilk altı ayda görüldüğünü belirtir. Uygunluk için şu noktalar değerlendirilir:
- Dudak tarafındaki kemik duvarının sağlam ya da çok az hasarlı olması
- İmplantın doğru konumda sağlam tutunması için yeterli kemik bulunması
- Komşu dişlerin sağlıklı olması
- Diş eti yapısı, diş eti kenarının konumu, diş eti hastalığı, kapanış ve diş sıkma gibi alışkanlıklar
Rapor, değerlendirme için periapikal röntgen ile birlikte tomografiyi (CBCT) kuvvetle önerir. Ayrıca bu işlemin cerrahi ve protez aşamalarında deneyimli hekimlerce yapılmasını ve geçici dişin çekimden önce hazırlanmasını önerir.
Dişsiz çenede aynı gün sabit diş mümkün mü?
Bir çenedeki dişlerin tamamı eksikse ya da kalan dişler korunamıyorsa, birkaç implant üzerine tüm diş dizisini taşıyan sabit bir protez yapılabilir. ITI’nin 5. uzlaşı konferansı, alt ve üst çenede implantların tek parça sabit geçici protezle hemen yüklenmesinin, erken ve geleneksel yükleme kadar öngörülebilir olduğunu bildirir. Rapor, hemen yüklemenin faydaları olarak hemen sabit dişe kavuşmayı, hareketli geçici protezin yarattığı rahatsızlığın azalmasını ve toplam tedavi süresinin kısalmasını sayar.
Aynı raporda iki koşul öne çıkar:
- Her implantın ilk sabitliği doğrulanmalıdır: Hemen yüklemeden önce her bir implantın kemiğe yeterince sıkı tutunduğu kontrol edilir. İncelenen çalışmaların çoğunda en az 30 Ncm sıkma kuvveti gibi ölçütler kullanılmıştır.
- Aynı seansta kemik işlemi gerekiyorsa dikkat: Aynı ameliyatta kemik grefti veya sinüs lifti gerekmesi, hemen yükleme için göreli bir engel sayılır. Bu durumda implantların yük almadan iyileşmesi tercih edilebilir.
Tüm ağız implantta dört veya altı implant planlamasının farkını dört mü altı implant mı? yazımızda, tedavinin aşamalarını tüm ağız implant sayfamızda anlattık.
Aynı gün takılan diş kalıcı mı?
Hayır. Aynı gün takılan diş, kemikle kaynaşma döneminde kullanılan geçici bir diş ya da geçici sabit protezdir. Kalıcı kron, köprü veya protez, implant kemikle kaynaştıktan sonra yeni ölçülerle hazırlanır. Bu dönemde diş eti ve kemik şekil değiştirdiği için geçici dişte ayarlama gerekebilir.
Geçici dönemde implant henüz kemikle tam kaynaşmadığı için aşırı yükten korunmalıdır. Bu nedenle hekiminiz, ne kadar süre yumuşak gıdalarla beslenmeniz gerektiğini ve hangi gıdalardan kaçınmanız gerektiğini anlatır. İmplant sonrası beslenmeyi implant sonrası beslenme yazımızda ele aldık.
Hangi durumlarda beklemek daha doğru olabilir?
Kaynaklara göre şu durumlarda implantın çekimden sonra iyileşmiş bölgeye yerleştirilmesi ya da yük almadan iyileşmeye bırakılması daha uygun olabilir:
- Çekim sonrasında dudak veya yanak tarafındaki kemik duvarının büyük ölçüde kaybedilmiş olması
- Kalan kemiğin implantın sağlam tutunmasına izin vermemesi
- Aynı ameliyatta kemik grefti veya üst çenede sinüs lifti gerekmesi
- Çekilecek dişte akıntılı bir yol (fistül) bulunması ya da iltihaplı dokunun tamamen temizlenememesi
- Diş sıkma ve gıcırdatma gibi implantı zorlayabilecek alışkanlıklar ya da genel sağlık durumunun ek değerlendirme gerektirmesi
ITI’nin üst ön dişler için hazırladığı 2023 raporu, aynı gün implant ve geçici diş planlanan her bölgede bunun ameliyat sırasında tamamlanamayabileceğini de belirtir. Bu durumda implant yük almadan iyileşmeye bırakılır ya da bölge iyileştikten sonra yerleştirilir. Aynı gün diş planlanıyorsa, bu yedek planı ameliyattan önce hekiminizle konuşmanız yararlı olur.
Muayenede neleri sormalısınız?
- Bana önerilen, çekimle aynı seansta implant mı, implant üzerine aynı gün diş mi, yoksa ikisi birden mi?
- Tomografide dişin çevresindeki kemik duvarları ve kemik miktarı ne durumda?
- Aynı gün diş takılamazsa iyileşme döneminde nasıl bir geçici çözüm kullanacağım?
- Geçici dişle neleri yiyebilirim, bu dönem ne kadar sürecek?
- Kalıcı diş ne zaman ve kaç randevuda yapılacak?
Rönesans’ta aynı gün diş nasıl değerlendirilir?
Kliniğimizde implant planlaması, muayene ve klinikte bulunan dental tomografiyle kemiğin yüksekliği, genişliği ve sinüs, sinir kanalı gibi yapılara uzaklığı üç boyutlu olarak değerlendirilerek yapılır. Kemik grefti ve sinüs lifti dahil ağız içi cerrahi işlemler kliniğimizde yapılır; gerekli durumlarda tedavi genel anestezi altında da yapılabilir.
İmplantın kemikle kaynaşma döneminde vakaya göre geçici diş takılır. Geçici dişin sabit mi hareketli mi olacağı ve implantla aynı gün ya da kısa süre içinde takılıp takılamayacağı; muayene ve tomografi değerlendirmesinden sonra, ameliyat sırasında implantların ne kadar sağlam tutunduğu da dikkate alınarak belirlenir. Tüm ağız implantta dört veya altı implant üzerine sabit tam çene protez uygulanır. Protez aşamasındaki ölçüler ağız içi dijital tarayıcıyla, ölçü maddesi kullanılmadan alınabilir.
Tedaviye başlamadan önce birim ve toplam ücretleri gösteren yazılı bir tedavi planı verilir. İmplant sürecimizi implant tedavisi ve Sakarya implant sayfalarımızda anlattık.