Yönlendirilmiş kemik rejenerasyonu nasıl çalışır?
Membranla kemik yenileme, kemiği eksik bölgeye greft yerleştirip üzerini bir zarla örterek yeni kemiğin oluşacağı alanı korumaya dayanır. İzmir Demokrasi Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi’nin ağız, diş ve çene cerrahisi onam belgesinde zar, bölgeye istenmeyen doku büyümesini engelleyen bir bariyer olarak tanımlanır. Ege Üniversitesi’nin onam formunda da zarın görevi, diş eti dokusunun yenilenecek alana göç etmesini engellemek olarak anlatılır. Böylece greftin bulunduğu boşluk zamanla kemik dokusuyla dolar.
Uluslararası İmplantoloji Ekibi’nin (ITI) 2008 uzlaşı bildirgesine (Jensen ve Terheyden) göre greft granüllerle yapıldığında zar kullanılması önerilir; zar kullanılan çalışmalarda eksikliğin dolma oranı daha yüksek bulunmuştur. İşlem genellikle şu adımlarla ilerler:
- Bölge uyuşturulur, diş eti kaldırılarak kemik görünür hâle getirilir.
- Eksik bölgeye greft granülleri yerleştirilir; uygunsa aynı seansta implant da yerleştirilir.
- Greftin üzeri zarla ya da titanyum ağla örtülür.
- Diş eti, gerginlik oluşturmadan kapatılıp dikilir. Tay ve arkadaşlarının 2020 tarihli derlemesi, zarın açığa çıkmasını önlemede bu gerilimsiz kapatmanın önemini vurgular.
Kemik grefti kavramının temelini kemik grefti rehberimizde anlattık.
Hangi durumlarda membranla kemik yenileme yapılır?
Bu yöntem en çok, kemiğin implantı tamamen sarmaya yetmediği küçük ve orta büyüklükteki eksikliklerde kullanılır. ITI’nin 2008 bildirgesine göre implant yüzeyinin bir bölümünün kemik dışında kaldığı açıklıklarda (dehisens ve fenestrasyon) hastanın kendi kemiği, insan ya da hayvan kaynaklı greft granülleri zarla örtülerek kullanılabilir. Cambridge University Hospitals’ın bilgilendirmesine göre de bu yöntem çoğu zaman implantla aynı seansta uygulanır.
Kemiği genişletmek (yatay kazanç), yükseltmekten daha öngörülebilirdir. Aynı bildirgeye göre kemik yüksekliğini artırmak (dikey kazanç) mümkündür; ancak sonucun öngörülebilirliği belirgin biçimde düşük, komplikasyon oranı ise yüksektir. Daha büyük eksikliklerde hastanın kendi kemiğinden alınan bloklarla daha fazla genişlik kazanıldığı bildirilmiştir; bu yöntemi blok kemik grefti rehberimizde anlattık. Greft malzemelerinin farkları ise kemik grefti çeşitleri rehberimizde yer alıyor.
Eriyen ve erimeyen zarlar arasındaki fark nedir?
Eriyen zarlar zamanla vücutta çözünür ve çıkarılmaları gerekmez; erimeyen zarlar ve titanyum ağ ise ikinci bir işlemle çıkarılır. Cambridge University Hospitals’a göre en sık kullanılan zar, domuz kaynaklı ve vücutta eriyen bir zardır. Ege Üniversitesi’nin onam formunda da erimeyen zarın ikinci küçük bir cerrahi işlemle çıkarıldığı, eriyen zarda buna gerek olmadığı belirtilir.
| Özellik | Eriyen zar | Erimeyen zar | Titanyum ağ |
|---|---|---|---|
| Malzeme | Çoğunlukla hayvan kaynaklı kolajen | Sentetik (politetrafloroetilen gibi) | İnce, delikli titanyum; hastaya özel üretilen türleri de var |
| Çıkarılması | Gerekmez | İkinci bir işlemle çıkarılır | İkinci bir işlemle çıkarılır |
| Dikkat edilen nokta | Hayvan kaynaklı malzeme istemeyenler bunu muayenede söylemeli | Çıkarma işlemi tedavi planına eklenir | Açığa çıkma oranı bir meta-analizde yaklaşık yüzde 20 |
Zar türünün sorun görülme sıklığını değiştirmediği bildirilmektedir: Tay ve arkadaşlarının derlemesinde eriyen ve erimeyen zarlar arasında komplikasyon oranları açısından fark bulunmamıştır. Çıkarılması gereken bir zar ya da ağ kullanıldıysa bu işlem, implantın yerleştirileceği seansla birleştirilebilir.
Membranla kemik yenileme implantla aynı anda mı yapılır?
Küçük eksikliklerde çoğu zaman implantla aynı seansta, daha büyük eksikliklerde implanttan önce ayrı bir işlemle yapılır. Kararda, implantın dişin olması gereken konuma yerleştirilip ilk anda sağlam tutunabilmesi için yeterli kemik olup olmadığı önemlidir. ITI’nin 2008 bildirgesi, implant yüzeyindeki açıklıklar greftle aynı seansta kapatıldığında implantların ağızda kalma oranlarının yüksek olduğunu bildirir.
Dar çaplı implantlar da bu kararı etkileyebilir. ITI’nin 2018 tarihli dar çaplı implant bildirgesine göre bu implantlar yan taraftan kemik artırma ihtiyacını ya da kapsamını azaltabilir ve kemik artırmanın aşamalı yerine implantla aynı seansta yapılmasına olanak tanıyabilir. Greftin genel zamanlama kurallarını kemik grefti rehberimizde karşılaştırmalı olarak anlattık.
Zarın açığa çıkması ne demektir, sonucu nasıl etkiler?
Zarın açığa çıkması, iyileşme sırasında diş etinin açılması ve zarın ya da titanyum ağın ağızda görünür hâle gelmesidir. International Journal of Implant Dentistry’de 2020’de yayımlanan sistematik derlemeye (Tay ve arkadaşları) göre yatay kemik artırma işlemlerinde küçük yara açılmaları bölgelerin yaklaşık yüzde 9,9’unda görülmüş ve en sık komplikasyon olmuştur. Titanyum ağ kullanılan işlemleri inceleyen 2022 tarihli bir meta-analizde ağın açığa çıkma oranı geleneksel ağlarda yüzde 19,9, hastaya özel üretilen ağlarda yüzde 15,2 bulunmuş; bu fark anlamlı çıkmamıştır.
Açığa çıkma, kazanılan kemik miktarını azaltabilir. Clinical Oral Implants Research’te yayımlanan bir meta-analize (Garcia ve arkadaşları, 2018) göre zarın açığa çıktığı dişsiz bölgelerde yatay kemik kazancı, açığa çıkmayan bölgelere göre yaklaşık yüzde 76 daha az olmuştur. İmplant çevresindeki açıklıklarda ise iyileşme yaklaşık yüzde 27 daha az bulunmuştur.
Diş etinizde beyaz, gri ya da metal renkli bir yüzey fark ederseniz bölgeye dokunmadan hekiminize haber verin. Küçük açılmaların nasıl izlendiğini ve enfeksiyon gelişirse neler yapıldığını kemik grefti sonrası iyileşme rehberimizde anlattık.
Membranla kemik yenilemenin diğer riskleri nelerdir?
Tay ve arkadaşlarının derlemesinde hastaların yüzde 16,1’inde en az bir küçük komplikasyon görülmüştür. Kalıcı ya da kötüleşen enfeksiyon veya greftin kısmen ya da tamamen çıkarılmasını gerektiren büyük komplikasyonlar ise hastaların yüzde 1,6’sında bildirilmiştir. Küçük enfeksiyonlar bölgelerin yüzde 1,5’inde görülmüştür.
Cambridge University Hospitals da enfeksiyon, greftin açığa çıkması, greftin tutmaması ve implant için yeterli kemiğin oluşmaması gibi sorunları sayar. İzmir Demokrasi Üniversitesi’nin onam belgesinde ağrı, şişlik, kanama, geçici ya da kalıcı uyuşma ve zarın açığa çıkıp erken dönemde alınması gerekebileceği risk olarak yazılıdır.
İyileşme ne kadar sürer, implant ne zaman yerleştirilir?
Membranla kemik yenileme implantla aynı seansta yapıldıysa ayrı bir greft beklemesi olmaz; implantın kemikle kaynaşması için beklenir ve ardından kalıcı diş aşamasına geçilir. Aşamalı yöntemde ise implant, greft olgunlaştıktan sonra ikinci bir işlemle yerleştirilir. Tay ve arkadaşları, bölgenin yaklaşık altıncı ayda yeniden değerlendirilmesini önerir. Cambridge University Hospitals, greft malzemesinin kişinin kendi kemiğiyle bütünleşmesinin 4–12 ay sürebildiğini belirtir.
Yenilenen kemik implantı taşıyabilir: ITI’nin 2008 bildirgesine göre bu yöntemlerle yenilenen kemiğe yerleştirilen implantların ağızda kalma oranları doğal kemiğe yerleştirilenlerle benzerdir. Toplam tedavi süresinin hesabını implant tedavisi ne kadar sürer rehberimizde bulabilirsiniz.
Rönesans’ta membranla kemik yenileme nasıl planlanır?
Kliniğimizde dental tomografi bulunur; implant bölgesindeki kemik eksikliğinin genişliği, yüksekliği ve hangi duvarda olduğu üç boyutlu olarak değerlendirilir. Kemik grefti ve sinüs lifti dahil ağız içi cerrahi işlemler kliniğimizde yapılır; gerekli durumlarda tedavi genel anestezi altında da yapılabilir. Membranla kemik yenilemenin implantla aynı seansta mı yoksa ayrı bir işlemle mi yapılacağına muayene ve tomografiden sonra hekim karar verir; cerrahi rehber de hastaya göre kullanılır.
İşlemden sonra kontrol randevularınız planlanır. Zarın açığa çıktığından şüphelenirseniz kontrolü beklemeden 444 9 734 numarasından ya da +90 532 363 49 54 numaralı WhatsApp hattından bize ulaşabilirsiniz. Tedaviye başlamadan önce hangi dişe hangi tedavinin yapılacağı ve ücretleri yazılı olarak verilir.