Gençlerde implant için neden büyümenin bitmesi beklenir?
Çünkü implant çene kemiğiyle kaynaşır ve çene büyüdükçe doğal dişler gibi yer değiştirmez. Cleveland Clinic, implant yerleştirilebilmesi için büyümenin tamamlanmış olması gerektiğini ve alt yaş sınırının genellikle 18 olduğunu belirtir. Guy’s and St Thomas’ NHS Foundation Trust’ın doğuştan diş eksikliği bilgilendirmesi de büyüme devam ederken implantın uygun olmadığını vurgular.
Doğal dişler ve onları taşıyan kemik, çene geliştikçe birlikte hareket eder; dişler bir miktar sürmeye devam eder. Kemiğe kaynaşmış bir implant ise bu harekete katılmaz ve olduğu yerde kalır. Aradaki fark yıllar içinde birikir. İmplantın kimlere uygun olduğuna dair genel ölçütleri implant kimlere yapılır rehberimizde anlattık; bu yazı yaş konusuna daha ayrıntılı bakıyor.
Erken yerleştirilen implantta ne gibi sorunlar görülür?
En sık konuşulan sorun, implantın komşu dişlerin gerisinde kalarak gömülmüş gibi görünmesidir. Diş hekimliğinde buna infraoklüzyon (implantın kapanış hizasının altında kalması) denir. Komşu dişler sürmeye devam ettikçe implant üstündeki diş daha kısa görünür, diş eti çizgisi de komşu dişlerle aynı hizada kalmayabilir.
Periodontology 2000 dergisinde 2025’te yayımlanan bir derleme (Valente ve ark.), yetişkinlikte de süren yüz kemiklerindeki yeniden şekillenmeyi ve dişlerin sürmeye devam etmesini inceleyen çalışmaları bir araya getirmiştir. Yazarlar implantın hizasız kalması için öne çıkan risk etkenlerini şöyle sıralar:
- implantın genç yaşta yerleştirilmesi
- yüzün ön bölümünün uzun olması ve dikey yönde gelişen (uzun) yüz tipi
- gülümserken diş etinin çok görünmesi (yüksek gülüş hattı)
Bu sorun en çok ön dişlerde fark edilir. Gülüşte görünen bölgede küçük bir yükseklik farkı bile estetik açıdan önemli olabilir. Ön bölgede implantın estetik sonucunu etkileyen diğer etkenleri ön dişe implant rehberimizde ele aldık.
Büyüme bittikten sonra da implant gömülebilir mi?
Evet, daha yavaş da olsa olabilir. Bu nedenle 18 yaşı geçmek, sorunun hiç görülmeyeceği anlamına gelmez. Valente ve arkadaşlarının derlemesine göre implantı geciktirmek riski azaltabilir, ancak implantın uzun dönemde tamamen sabit kalacağı belirli bir yaş eşiği yoktur.
Clinical and Experimental Dental Research dergisinde yayımlanan bir çalışmada (Sauvin ve ark., 2022), üst ön bölgesine tek implant üstü kron yapılmış 23 yetişkin en az 8 yıl sonra değerlendirilmiştir. Çalışmada:
- implant üstü kronların komşu dişlere göre ortalama 0,6 mm (0,15–1,63 mm arası) geride kaldığı ölçülmüştür,
- bu farkın implantın yerleştirildiği yaşla ya da cinsiyetle ilişkisi bulunmamıştır,
- hastalar gülüşlerinden genel olarak memnun kalmış (1–5 ölçeğinde ortalama 3,9), farkı fark eden sekiz hastanın dördü düzeltilmesini istemiştir.
Yazarlar bu farkın hastaların çoğu tarafından bir sorun olarak algılanmadığını belirtir. Yine de ön dişlerde implant planlanırken bu olasılık hastayla önceden konuşulur.
Valente ve arkadaşlarına göre bu sorunun nedeni tek değildir; cerrahi teknik ve protezin tasarımı uzun dönemde oluşacak farkı azaltmaya yardımcı olabilir. Yazarlar, implantın zamanlamasının ve tedavi seçiminin kanıta dayanarak, her hasta için ayrı ayrı değerlendirilmesini önerir. Bu değerlendirmede yüz tipi, gülüş hattı ve hastanın beklentisi birlikte ele alınır.
Büyüme bitene kadar eksik diş için ne yapılabilir?
Büyüme tamamlanana kadar boşluk, implant dışındaki yöntemlerle korunur ya da kapatılır. Guy’s and St Thomas’ NHS Foundation Trust’ın bilgilendirmesinde sayılan seçenekler şunlardır:
- Hareketli protez: Takılıp çıkarılabilen yapay diş. Ağız büyüdükçe ayarlanması ya da yenilenmesi gerekebilir.
- Köprü: Boşluğun yanındaki doğal dişe tutturulan yapay diş. Valente ve arkadaşları, komşu dişe yapıştırılarak tutturulan köprülerin seçilmiş vakalarda uygun bir seçenek olabileceğini belirtir.
- Diş teli (ortodonti): Boşluk diş teliyle kapatılabilir ya da ileride yapılacak diş için doğru genişlikte yer açılıp korunabilir.
Bu geçici dönem önemlidir. Eksik dişin boşluğu uzun süre boş kalırsa komşu dişler boşluğa doğru eğilebilir; bunun sonuçlarını eksik diş tedavi edilmezse rehberimizde anlattık. Boşluğun diş teliyle düzenlenmesi gerekiyorsa seçenekleri ortodonti sayfamızda bulabilirsiniz.
İleri yaşta implant yapılır mı?
Evet; implant için bir üst yaş sınırı yoktur. Cleveland Clinic bunu açıkça belirtir. Uluslararası İmplantoloji Ekibi’nin (ITI) 2018 uzlaşı raporu da ileri yaştaki hastalarda implant tedavisinin kontrendike olmadığını, ancak eşlik eden hastalıkların ve kişinin kendi bakımını yapabilme durumunun (özerkliğinin) dikkate alınması gerektiğini vurgular.
Bu rapora kaynak olan sistematik derlemede (Schimmel ve ark., 2018) ileri yaşın implantın kemikle kaynaşmasını olumsuz etkilemediği görülmüştür; 75 yaş üzerindeki hastalarda implantların ağızda kalma oranı genç gruplara benzer bulunmuştur. Yazarlar, bu yaş grubundaki çalışmalarda takipten ayrılan hasta sayısının yüksek olduğunu ve çok az çalışmanın katılımcıların sağlık durumunu bildirdiğini de not eder. Yani ileri yaşta asıl soru “kaç yaşındasınız” değil, “genel sağlığınız ve günlük bakım alışkanlıklarınız bu tedaviyi nasıl taşır” sorusudur.
İleri yaşta implant planlanırken nelere dikkat edilmeli?
- Genel sağlık ve ilaçlar: Kalp hastalığı, diyabet, kemik erimesi tedavisi ve kan sulandırıcılar gibi durumlar planı etkileyebilir. İlacınızı kendiniz bırakmayın; gerekirse ilacı yazan hekimle diş hekiminiz birlikte karar verir.
- Temizliği sürdürebilmek: Schimmel ve arkadaşları, günlük işlerinde yardıma ihtiyaç duyan bir kişinin karmaşık bir protezi takmayı veya temizlemeyi bırakabileceğine dikkat çeker ve bu durumu başarılı bir tedavi saymaz.
- Protezin sadeliği: Bu yüzden protez, bugünkü el becerisi kadar ileride bakımın nasıl yapılacağı da düşünülerek seçilir. Takılıp çıkarılan ve kolay temizlenen seçenekleri çıtçıtlı protez rehberimizde anlattık.
- Ağız bakımında yardım: Görme veya el becerisi azalmışsa, temizliğe yardım edecek bir yakının da yöntemi öğrenmesi yararlı olur.
- Düzenli kontroller: İmplant çevresindeki iltihap belirtileri her zaman ağrı yapmaz; kontroller sorunların erken fark edilmesini sağlar.
Rönesans’ta yaşa göre implant planlaması nasıl yapılır?
Muayenede yaşınızdan çok çenenizin durumuna ve genel sağlığınıza bakarız. Kemik yapısı ve komşu dişlerle ilişki kliniğimizdeki dental tomografiyle üç boyutlu değerlendirilir. Tedavinizle tek bir hekim ilgilenir; tedavi planı ise hekimlerimizin vakayı birlikte incelemesiyle hazırlanır. Gerekli durumlarda tedavi genel anestezi altında da yapılabilir; bunun sizin için uygun olup olmadığı muayenede değerlendirilir.
İmplant iyileşme döneminde vakaya göre geçici diş takılır. Hangi dişe hangi tedavinin yapılacağı ve ücretler başlamadan önce yazılı olarak verilir. İmplant tedavisinden sonra size, ileride başka bir hekime gittiğinizde de işe yarayacak bir implant kartı veririz. Tedavinin aşamaları için implant tedavisi sayfamızı inceleyebilirsiniz.