İmplantın “tutmaması” ne demektir?
İmplantın tutmaması, çene kemiğine yerleştirilen implantın kemikle kaynaşmaması ya da kaynaştıktan sonra bu bağlantının kaybedilmesi demektir. Her iki durumda da implant sallanmaya başlayabilir, çiğneme yükünü taşıyamaz ve çoğu zaman çıkarılması gerekir.
International Journal of Environmental Research and Public Health’te yayımlanan bir sistematik derleme (Do ve ark., 2020) implant kaybını ikiye ayırır. Erken kayıp, implant üzerine diş takılıp kullanılmaya başlanmadan önce görülür ve kemikle kaynaşmanın hiç sağlanamamasıdır. Geç kayıp ise implant kullanılmaya başlandıktan sonra, kurulmuş olan kaynaşmanın bozulmasıdır. Leeds Teaching Hospitals NHS Trust da implantın kemiğe hiç kaynaşmamasının nadir görüldüğünü ve buna erken kayıp dendiğini belirtir.
Erken ve geç implant kaybı arasındaki fark nedir?
İki kayıp türü zamanlama, nedenler ve belirtiler açısından farklıdır:
| Özellik | Erken kayıp | Geç kayıp |
|---|---|---|
| Ne zaman? | İyileşme döneminde, diş takılmadan önce | İmplant kullanılmaya başlandıktan sonra, bazen yıllar içinde |
| Ne olur? | İmplant kemikle hiç kaynaşmaz | Kurulan kaynaşma zamanla bozulur |
| Başlıca nedenler | Kaynaşmayı engelleyen biyolojik etkenler | Çoğunlukla implant çevresi iltihabı; bazen aşırı yük veya parça kırığı |
| Sık görülen belirtiler | Sallanma, geçmeyen ağrı, iltihap | Diş etinde kanama, şişlik, akıntı, sonunda sallanma |
Çalışmaların sonuçları, neye bakıldığına göre değişir. 9.080 implantın incelendiği geriye dönük bir çalışmada (Staedt ve ark., 2020) implantların yüzde 96,13’ü takip süresince ağızda kalmış; kaybedilen 351 implantın yüzde 83,5’i ilk altı ay içinde, yani erken dönemde kaybedilmiştir.
Halstenbach ve arkadaşlarının 2026’da yayımladığı çalışmada ise tek bir merkezde 2014–2024 yılları arasında çıkarılan 738 implant incelenmiştir. Bu implantların yüzde 14,5’i erken, yüzde 85,5’i geç dönemde çıkarılmıştır. Yerleştirme tarihi bilinen geç kayıplarda implantlar ortalama 7,4 yıl sonra çıkarılmıştır. Çıkarılan implantların yaklaşık yüzde 71’inde implant çevresi iltihabı rol oynamıştır. Bu çalışma yalnızca çıkarılan implantları incelediği için, tüm implantlar içinde ne kadarının kaybedildiğini göstermez.
İmplant neden tutmaz?
Erken kayıp çoğu zaman tek bir nedene bağlanamaz. Do ve arkadaşlarının derlemesi erken kaybı tamamen biyolojik bir sorun olarak tanımlar. BMC Oral Health’te yayımlanan bir çalışmada (Krisam ve ark., 2019) bir uzman muayenehanesinde yerleştirilen 186 implantın 9’u (yüzde 4,8) protez takılmadan önce kaybedilmiş; 10 mm’den kısa implantlar ve kemik artırma işlemi gereken bölgeler daha yüksek riskle ilişkili bulunmuştur.
Geç kayıpta ise iltihap ön plandadır. Leeds Teaching Hospitals geç kayıp riskini artıran durumlar olarak sigarayı, kontrolsüz diyabeti, yetersiz ağız bakımını ve çeneye radyoterapi öyküsünü sayar. Do ve arkadaşları geç kayıpla ilişkili etkenleri üç grupta toplar:
- Hastanın geçmişi: çeneye radyoterapi, diş sıkma, diş eti hastalığı ve daha önce yaşanmış erken implant kaybı
- Bölgenin özellikleri: yumuşak (düşük yoğunluklu) kemik ve ağzın arka bölgeleri
- Tedaviyle ilgili etkenler: implantın yerleştirildiği anda yeterince sıkı oturmaması gibi durumlar
Bu etkenlerin ayrıntılarını implant ne kadar dayanır rehberimizde, iltihabın nasıl geliştiğini implant çevresi iltihap rehberimizde anlattık.
İmplantın tutmadığı nasıl anlaşılır?
En belirgin işaret implantın sallanmasıdır. Staedt ve arkadaşlarının çalışmasında erken kayıp; belirgin sallanma, ağrı veya röntgende implant çevresinde görülen boşlukla birlikte iltihap ya da implantın kaybı olarak tanımlanmıştır. Cleveland Clinic de diş hekimini aramayı gerektiren belirtiler arasında şunları sayar:
- sallanan ya da oynayan implant
- implant çevresinde şişlik veya kanayan diş eti
- implant çevresinden iltihaplı akıntı
- ateş
İyileşme döneminde ilk günlerdeki şişlik ve hassasiyet beklenen bir durumdur; ancak azalmak yerine artan ağrı ya da günler geçtikçe başlayan akıntı hekime bildirilmelidir. Sallanan parça her zaman implantın kendisi değildir; üstteki diş veya onu tutan vida da gevşemiş olabilir. Bu ayrımı implant üstündeki diş sallanıyorsa ne yapılmalı rehberimizde anlattık.
İmplant tutmazsa neler yapılır?
Süreç kişiye göre değişir, ancak genellikle şu adımlarla ilerler:
- Muayene ve görüntüleme: İmplantın gerçekten kaynaşmadığı, kemik kaybının ne kadar olduğu ve olası neden değerlendirilir.
- İmplantın çıkarılması: Kemikle bağlantısını yitirmiş implant genellikle bölge uyuşturularak çıkarılır; bölgedeki iltihaplı doku temizlenir.
- İyileşme: Bölgenin iyileşmesi beklenir. Bu sürede görünür bir bölgedeyse geçici bir çözüm konuşulur.
- Gerekirse kemik grefti: Kemik kaybı fazlaysa yeni implanttan önce ya da onunla birlikte kemik grefti gerekebilir.
- Yeniden implant ya da başka seçenek: Leeds Teaching Hospitals’ın belirttiği gibi erken kayıpta hekim diğer seçenekleri de hastayla konuşur; köprü veya hareketli protez de değerlendirilebilir.
Bekleme süresi için tek bir kural yoktur. Gomes ve arkadaşlarının sistematik derlemesinde, implantın çıkarılmasıyla yenisinin yerleştirilmesi arasındaki süre çalışmalar arasında aynı seanstan yıllara kadar değişmiştir. Derlemede aktarılan bir çalışmada aynı seansta yeniden yerleştirilen implantların yüzde 90,9’u, beklendikten sonra yerleştirilenlerin yüzde 86,8’i ağızda kalmış; fark anlamlı bulunmamıştır.
Yeniden yapılan implantın tutma şansı nedir?
Yeniden yerleştirilen implantların çoğu ağızda kalır, ancak oranlar ilk implanta göre daha düşüktür. Brazilian Oral Research’te yayımlanan sistematik derlemede (Gomes ve ark., 2018) 11 çalışma birleştirilmiştir:
| Durum | İmplantların ağızda kalma oranı |
|---|---|
| Bir kez kayıp yaşanan bölgeye yapılan ikinci implant | Yüzde 88,7 |
| İki kez kayıp yaşanan bölgeye yapılan üçüncü implant | Yüzde 67,1 |
| Erken kayıp yaşanan bölgeye yapılan yeni implant | Yüzde 91,8 |
Sekiz geriye dönük çalışmayı inceleyen Oh ve arkadaşlarının 2019 tarihli derlemesinde yeniden yerleştirilen implantların ağızda kalma oranı yüzde 86,3 bulunmuş; bu oran daha yeni çalışmalarda yüzde 93–96 arasında olmuştur. Yazarlar ilk kayıpların çoğunun implant tasarımı, bölge, enfeksiyon veya aşırı çiğneme yükü gibi değiştirilebilir etkenlere bağlı olabileceğini belirtir. Bu sonuçlar yorumlanırken dikkatli olmak gerekir: Derleme üzerine yazılan bir değerlendirmede, aktarılan bir çalışmada kayıp yaşanan bölgelerin yalnızca yaklaşık yüzde 23’ünün yeniden implant için uygun görüldüğü hatırlatılır. Gomes ve arkadaşları da düşük kemik kalitesi ve miktarının yeniden yapılan implantta kayıpla ilişkili olduğunu aktarır. Bu yüzden yeni implanttan önce ilk kaybın nedenini anlamak önemlidir.
İmplant kaybı riskini azaltmak için neler yapabilirsiniz?
- Sigara içiyorsanız tedaviden önce bırakmayı ya da en azından ara vermeyi hekiminizle konuşun; konuyu sigara ve implant rehberimizde ayrıca ele aldık.
- Diyabetiniz varsa kan şekerinizi düzenli izleyin ve güncel tahlillerinizi muayeneye getirin.
- Kullandığınız tüm ilaçları ve geçirdiğiniz hastalıkları eksiksiz bildirin; ilacınızı kendiniz bırakmayın.
- İyileşme döneminde hekiminizin beslenme, ağız temizliği ve geçici protez kullanımıyla ilgili talimatlarına uyun.
- İmplant çevresini her gün temizleyin ve kontrol randevularını aksatmayın.
- Diş sıkma veya gıcırdatma fark ediyorsanız hekiminize söyleyin.
- Sallanma, akıntı veya artan ağrı fark ettiğinizde kontrolü beklemeden başvurun.
Rönesans’ta implant tutmazsa süreç nasıl ilerler?
Önce sorunun implantta mı, üstündeki parçalarda mı olduğunu ve kemikte ne kadar kayıp bulunduğunu muayene ve kliniğimizdeki dental tomografiyle değerlendiririz. Size verilen implant kartı, ağzınızdaki implantın tam olarak tanınmasını kolaylaştırır. Yeniden implant öncesinde kemik grefti gerekirse bu işlem kliniğimizde yapılır; gerekli durumlarda tedavi genel anestezi altında da yapılabilir. Yeni plan, hekimlerimizin vakayı birlikte incelemesiyle hazırlanır ve sizinle tek bir hekim ilgilenmeye devam eder.
Hastadan kaynaklanmayan sorunlar için koşullu garanti uygularız; süresi, kapsamı ve geçerli olmadığı durumlar tedaviye başlamadan önce muayenede açıklanır. Tedavi sonrası kontrol randevularınız planlanır. Aşamalar için implant tedavisi sayfamıza göz atabilirsiniz.