İmplant üstündeki diş neden sallanır?
Çoğu zaman sallanan, implantın kendisi değil, onun üzerine bağlanan parçalardır. İmplant üstü bir diş genellikle üç bölümden oluşur: kemiğin içindeki implant, implantın üzerine vidalanan dayanak (abutment) ve ağızda görünen kron. Bu parçaları birbirine bağlayan vida gevşerse, dayanak veya kron yerinden oynarsa diş sallanıyormuş gibi hissedilir. Parçaların ne işe yaradığını implantın parçaları rehberimizde anlattık.
Do ve arkadaşlarının 2020 tarihli sistematik derlemesi, implantın kullanılmaya başlandıktan sonra yaşanan sorunları biyolojik (implant çevresi iltihabı gibi) ve mekanik (parça kırığı gibi) olarak ikiye ayırır. Üstteki dişin sallanması çoğunlukla mekanik bir sorundur ve genellikle onarılabilir. İmplantın kendisinin sallanması ise kemikle bağlantının bozulduğunu gösterebileceği için daha ciddidir.
Sallanan şey implant mı, üstündeki diş mi?
Bunu kesin olarak ancak hekim muayene ve röntgenle ayırt edebilir; yine de belirtiler bir fikir verir:
| Durum | Ne hissedilir? | Ne kadar ciddi? |
|---|---|---|
| Vida gevşemesi | Diş kendi ekseninde dönüyormuş ya da hafifçe oynuyormuş gibi gelir; bazen ısırırken tıkırtı olur | Genellikle onarılabilir; erken müdahale edilmezse vida kırılabilir |
| Simanla yapıştırılmış kronun gevşemesi | Kron dayanak üzerinde oynar veya çıkar | Kron yeniden sabitlenebilir ya da yenilenebilir |
| Dayanak veya vida kırığı | Diş belirgin şekilde oynar ya da tamamen çıkar | Kırık parçanın implantın içinden çıkarılması gerekir |
| Porselen (seramik) kırığı | Diş sallanmaz; kenarda keskinlik veya kopan parça fark edilir | Küçükse düzeltilir, büyükse kron yenilenir |
| İmplantın kendisinin sallanması | İmplant dayanak ve kronla birlikte hareket eder; ağrı, şişlik veya akıntı eşlik edebilir | Daha ciddidir; implantın kemikle bağlantısı bozulmuş olabilir |
Cleveland Clinic, sallanan veya oynayan bir implantı, implant çevresinde şişlik, kanama ve iltihaplı akıntıyla birlikte diş hekimini aramayı gerektiren belirtiler arasında sayar. Perussolo ve Donos’un 2024 tarihli derlemesi de vida gevşemesi veya kırığı gibi mekanik bir sorundan şüphelenildiğinde röntgen çekilmesini önerir. İmplantın kendisinin sallandığı durumda neler yapıldığını implant tutmazsa ne olur rehberimizde anlattık.
Vida gevşemesi ve parça kırılması ne kadar sık görülür?
Bu sorunlar seyrek değildir. Tek implant üstü kronlarda beş yıl içinde vida veya dayanak gevşemesinin ne sıklıkla görüldüğünü implant ne kadar dayanır rehberimizde aktardık. Dental Update’te yayımlanan bir derleme (Webb ve ark., 2017) uzun dönem takip çalışmalarından şu bilgileri derler:
- Beş yılda vida gevşemesi tek implant üstü kronlarda, birkaç implanta bağlanan köprülere göre daha sık görülmüştür.
- Dayanak vidasının kırılması daha seyrektir; beş yılda tek kronlarda yaklaşık yüzde 0,35, implant üstü sabit protezlerde yüzde 1,5 olarak bildirilmiştir.
- İmplant üstü sabit protezlerde beş yılda porselen kırılması yüzde 11,9 iken doğal dişlere dayanan köprülerde yüzde 2,8’dir; 20 yıllık bir çalışmada porselen kırığı vakaların yüzde 28’inde görülmüştür.
- İmplantın kendisinin kırılması ise nadirdir; genel sıklığı yaklaşık yüzde 1 olarak verilir.
İmplant üstündeki diş neden gevşer?
Webb ve arkadaşlarının derlemesine göre vida gevşemesinin başlıca nedenleri şunlardır:
- protez takılırken vidanın yeterli kuvvetle sıkılmaması
- protezin tasarımından veya diş sıkma gibi alışkanlıklardan kaynaklanan aşırı yük
- parçaların kusurlu çalışması
Aynı derlemeye göre bir ucu boşta kalan (konsol) köprülerde vida gevşemesi daha sık görülür, ağzın arka bölgelerinde de parça sorunları artar. Derleme, fark edilmeyen vida gevşemesinin vida kırılmasının başlıca nedenlerinden biri olduğunu da vurgular.
Diş sıkma ve gıcırdatma (bruksizm) burada özellikle önemlidir. Dentistry Journal’da yayımlanan bir meta-analizde (Ionfrida ve ark., 2025) yazarlar bruksizmi implant üstü protezlerde ve kronlarda görülen mekanik sorunlar için olası bir risk etkeni olarak değerlendirir. NHS de diş gıcırdatmanın dişlerde aşınma ve kırılmaya, dolguların kaybına yol açabileceğini belirtir. Bu konuyu diş sıkma ve gıcırdatma rehberimizde ayrıca ele aldık.
Diş sallanmaya başlarsa ne yapılmalı?
Sallanmayı fark ettiğiniz anda şu adımlar sorunun büyümesini önlemeye yardımcı olur:
- O tarafla çiğnemeyin: Gevşek bir vidaya binen her yük, vidanın kırılma riskini artırabilir. Hekime gidene kadar yumuşak gıdalar tercih edin.
- Dişi oynatmayın: Dilinizle veya parmağınızla sallamak gevşemeyi artırabilir.
- Çıkan parçayı saklayın: Kron, dayanak veya vida çıkarsa yıkayıp temiz, kapalı bir kapta saklayın. Parçanın durumu, onarımın nasıl yapılacağını belirlemeye yardımcı olur.
- Kendiniz yapıştırmayın: Eczanede satılan yapıştırıcılarla parçayı yerine takmaya çalışmayın; parçanın doğru oturup oturmadığını ve vidanın sağlam olup olmadığını ancak hekim kontrol edebilir.
- Hekiminizi arayın: Ağrınız olmasa da kısa sürede randevu alın ve implant kartınızı yanınızda getirin.
İmplant çevresinde şişlik, akıntı, ateş ya da artan ağrı varsa daha hızlı davranın. Yüzde hızla büyüyen şişlik veya yutkunma ve nefes almada güçlük gibi belirtilerde ise vakit kaybetmeden hastane acil servisine başvurun.
Hekim sallanan dişi nasıl onarır?
Onarım, sorunun kaynağına göre değişir. Hekim önce muayene eder ve gerekirse röntgenle vidayı, dayanağı ve implant çevresindeki kemiği değerlendirir.
- Vidalı kronlarda dişin üzerindeki küçük vida girişi açılır, vida kontrol edilir; sağlamsa yeniden sıkılır, yıpranmışsa yenisiyle değiştirilir.
- Simanla yapıştırılmış kronlarda vidaya ulaşmak için kronun sökülmesi ya da delinmesi gerekebilir; bazen kronun yenilenmesi gerekir. İki tutturma yönteminin farkını vidalı mı simante mi rehberimizde anlattık.
- Kırık vidada kırık parça implantın içinden çıkarılır ve yeni vida takılır.
- Porselen kırığında Leeds Teaching Hospitals’ın belirttiği gibi kron onarılır ya da yenilenir.
- Yeni kron gerekirse ölçü alınır ve kron yeniden hazırlanır.
Onarımdan sonra hekim kapanışı kontrol eder; aynı sorunun tekrarlamaması için aşırı yükün nedeni de araştırılır.
Vida gevşemesini önlemek için nelere dikkat edilmeli?
- Diş sıkıyor veya gıcırdatıyorsanız hekiminize söyleyin. NHS’e göre diş hekimi, geceleri takılan ve dişleri koruyan, ağza özel hazırlanmış bir plak önerebilir.
- Buz, kabuklu kuruyemiş, şişe kapağı gibi sert cisimleri dişlerinizle kırmayın.
- Isırırken dişin “yüksek” geldiğini ya da kapanışınızın değiştiğini hissederseniz bildirin.
- Kontrolleri aksatmayın. Perussolo ve Donos, kontrollerde implant parçalarının ve üst yapının uyumunun değerlendirilmesini önerir.
- İmplant çevresini her gün temizleyin; implantın kendisini etkileyen sorunların çoğu iltihapla başlar.
- İmplant kartınızı saklayın; parçaların doğru tanınması ve uyumlu yedek parçaların seçilmesi için gereklidir.
Rönesans’ta implant üstündeki diş sallanırsa ne yapılır?
Önce sallanan parçanın implant mı, dayanak mı, kron mu olduğunu muayeneyle ayırırız; implantın kendisinden şüphelenirsek çevresindeki kemiği gerektiğinde kliniğimizdeki dental tomografiyle değerlendiririz. İmplant kartınızdaki bilgiler, implantınıza uyan parçaların doğru seçilmesini kolaylaştırır. Yeni bir kron gerekirse ölçü ağız içi dijital tarayıcıyla alınabilir; kron anlaşmalı laboratuvarda CAD/CAM ile üretilir.
Hastadan kaynaklanmayan sorunlar için koşullu garanti uygularız; kapsamı ve geçerli olmadığı durumlar muayenede açıklanır. Tedavi sonrası kontrol randevularınız planlanır. Dişinizde sallanma fark ederseniz 444 9 734 numarasını arayabilir ya da WhatsApp üzerinden +90 532 363 49 54 numarasına yazabilirsiniz. Protez seçenekleri için implant üstü protez sayfamıza bakabilirsiniz.