Diş implantı MR çekimine engel olur mu?
Titanyum diş implantlarında MR açısından asıl konu çoğunlukla güvenlik değil, görüntü kalitesidir; yine de implantınızı her MR öncesinde bildirmeniz gerekir ve çekimin nasıl yapılacağına radyoloji ekibi karar verir. Restorative Dentistry & Endodontics dergisinde 2018’de yayımlanan bir literatür derlemesine (Chockattu ve ark.) göre titanyum implantlar ferromanyetik değildir, yani demir gibi mıknatısa çekilmez. Ancak aynı derleme, implantların içerdiği eser miktardaki demirin metal yüzeyinin yakınında sinyal kaybına yol açtığını belirtir.
MR cihazı güçlü bir mıknatısla çalıştığı için hastanelerin bilgilendirmelerinde ortak nokta, metal içeren her şeyin önceden bildirilmesidir. Manchester University NHS Foundation Trust, bazı metal implantların güvenle görüntülenebildiğini ve her durumun ekip tarafından ayrıca değerlendirildiğini belirtir. North Bristol NHS Trust da diş dolgusu ve köprüsü olanların MR çekilebildiğini, ancak radyografların çekimi buna göre ayarlayabilmesi için bunları bilmesi gerektiğini yazar.
İmplant MR görüntüsünü bozar mı?
Evet, özellikle görüntülenen bölge implanta yakınsa bozulma olabilir. Chockattu ve arkadaşlarının derlemesinde aktarılan bir çalışmada (Smeets ve ark., 2017) titanyum ve titanyum-zirkonyum alaşımı implantların çevresinde MR sinyalinin implanttan 14,1 mm uzaklığa kadar zayıfladığı görülmüştür. Başka bir çalışmada titanyum implantlar tüm kesitlerde tanıyı güçleştiren belirgin parlamalara yol açmış, bazı eski çalışmalarda ise bozulma küçük bulunmuştur. Yani sonuçlar çalışmadan çalışmaya değişir.
İmplantın üzerindeki diş de etkilidir: Aynı derlemede, titanyum implant üzerinde değerli olmayan metal alaşımlı bir altyapı kullanıldığında görüntü bozulmasının hacmi daha olumsuz bulunmuştur. Bu nedenle dil, tükürük bezleri, çene eklemi veya boyun gibi ağza yakın bölgelerin MR’ı istenirse ağzınızdaki implant, köprü ve kaplamaları radyoloji ekibine ayrıntılı anlatmanız önemlidir.
Zirkonyum implant MR açısından fark yaratır mı?
Zirkonyum implantlar genellikle daha az görüntü bozulmasına yol açar, ancak tamamen bozulmasız değildir. Chockattu ve arkadaşlarının derlemesinde aktarılan çalışmalarda zirkonyum implantlar yalnızca küçük bozulmalarla net biçimde görüntülenmiş; en az bozulma zirkonyum implant ile tamamen zirkonyumdan yapılmış kron birlikte kullanıldığında görülmüştür. Öte yandan derlemede aktarılan başka bir çalışmada bazı zirkonyum seramik örnekler, yüz bölgesinde metal alaşımlarıyla karşılaştırılabilir düzeyde bozulma oluşturmuştur.
İmplant malzemesi seçerken MR yalnızca etkenlerden biridir. İki malzemenin diğer farklarını titanyum mu zirkonyum implant mı rehberimizde anlattık.
Mıknatıslı tutuculu protezi olanlar MR öncesi ne yapmalı?
Bazı implant üstü hareketli protezler implantlara mıknatısla tutunur: Mıknatıs protezin içindedir, implantın üzerinde ise mıknatısın tuttuğu metal bir tutucu (keeper) bulunur. Bu sistem MR öncesinde ayrıca dikkat ister. Japon Diş Hekimliği Radyolojisi Derneği’nin klinik kılavuz komitesinin görüşü ve ilgili çalışmalar şu noktaları öne çıkarır:
- Protez MR odasına girmez: Mıknatıslı protez odaya girmeden önce çıkarılır ve odaya alınmaz. Dernek, bir protezin MR cihazına yapıştığı bir vakanın bildirildiğini aktarır.
- Ağızdaki tutucunun çıkarılması önerilir: Dernek, MR sırasında implant üzerindeki tutucunun çıkarılmasını kuvvetle önerir ve bu tutucuların geçici olarak sökülebilen vidalı tasarımda olmasını tavsiye eder. Chockattu ve arkadaşlarının derlemesi de implantlara takılı tutucuların büyük görüntü bozulmasına yol açtığını aktarır.
- Isınma ve yer değiştirme: Derneğe göre ısınma azdır ve yanık riski düşük kabul edilir, ancak 3 Tesla ve üzeri cihazlar için çıkarılmasını öneren çalışmalar vardır. Hasegawa ve arkadaşlarının 2015 tarihli çalışmasında 3 Tesla’da en yüksek sıcaklık artışı 1,42 °C bulunmuş, tutuculara etki eden kuvvetler ise kabul edilebilir sınırları aşma eğiliminde olduğu için bu parçaların MR öncesinde ve sonrasında kontrol edilmesi önerilmiştir.
Tutucunun sökülmesi diş hekimliği işlemidir; MR randevunuz kesinleştiğinde diş hekiminize haber verin. Hareketli implant protezlerinde kullanılan tutucu türlerini çıtçıtlı protez rehberimizde ele aldık.
MR çekiminden önce nelere dikkat edilmeli?
- Randevu alırken ve MR güvenlik formunu doldururken implantınızı, köprü ve kaplamalarınızı belirtin.
- Size verilen implant kartını yanınızda götürün; implantın türünü radyoloji ekibine göstermenin kolay bir yoludur.
- Takıp çıkarılan protezinizi çekimden önce çıkarın; NHS Borders’ın bilgilendirmesi metal içeren protezlerin çıkarılmasını ister.
- Protezinizde mıknatıs varsa bunu ayrıca söyleyin ve tutucunun sökülmesi gerekip gerekmediğini MR’dan önce diş hekiminizle konuşun.
- Görüntülenecek bölge ağız, çene veya boyunsa görüntü bozulması olasılığını radyoloji ekibiyle konuşun.
- MR’dan sonra mıknatıslı parçaların ve protezin oturuşunun kontrol edilmesini isteyin.
Diş implantı havalimanında öter mi?
Bunu kesin olarak söylemek mümkün değildir; dedektörün ötüp ötmemesi büyük ölçüde vücuttaki metalin miktarına ve cihazın ayarına bağlıdır. Bu konudaki bilgi çoğunlukla ortopedik implantlarla yapılan çalışmalardan gelir:
- Kamineni ve arkadaşları (2002), Stansted Havalimanı’nın güvenlik cihazlarında vücudunda ortopedik implant bulunan 12 hastayı ve vücut dışında 60 implantı denemiştir. Kapı tipi dedektörler bazı implantları algılamamış, algılama implantın geçiş hızına göre değişmiştir; el dedektörleri ise neredeyse tüm implantları algılamıştır. Hem paslanmaz çelik hem titanyum implantlarda algılamayı implantın kütlesi belirlemiştir.
- Basu ve arkadaşlarının (1997) çalışmasında kırık tespitinde kullanılan vida ve plakaların çoğu ve tek bir eklem protezi alarm vermemiş, üç ya da dört eklem protezi birlikte alarma yol açmıştır.
Bu çalışmalar diş implantlarını içermez. Bir diş implantı, kalça ya da diz protezlerinden çok daha küçük bir metal parçasıdır; bu nedenle alarm verme olasılığının düşük olduğu düşünülebilir. Ancak doğrudan diş implantlarıyla yapılmış bir ölçüm kaynaklarımız arasında yoktur; birden fazla implant, metal destekli protezler ya da vücuttaki başka metallerle ve daha hassas el dedektörleriyle sonuç değişebilir.
Havalimanında güvenlik kontrolünde ne yapmalısınız?
ABD Ulaştırma Güvenliği İdaresi’nin (TSA) yolcu bilgilendirmesi, metal implantı olan yolcuların bunu güvenlik görevlisine söylemesini önerir; dedektör öterse ek kontrol olarak üst araması yapılır. Kontrolden önce görevliye ağzınızda implant olduğunu söyleyebilirsiniz; implant kartınızı yanınızda taşımak, gerektiğinde açıklama yapmanızı kolaylaştırabilir. Kalp pili gibi elektronik bir cihazınız varsa kurallar farklıdır; TSA bu yolcuların kapı tipi dedektörden geçirilmemesini ve uçuştan önce hekimleriyle görüşmesini önerir.
Rönesans’ta implant kartı MR ve seyahatte nasıl işe yarar?
İmplant tedavisinden sonra size bir implant kartı verilir; kartta implantın markası, modeli ve seri bilgisi yazar. MR çekimi öncesinde radyoloji ekibine, gerektiğinde havalimanında güvenlik görevlisine bu kartı göstermeniz, ağzınızdaki implantın ne olduğunu açıklamanızı kolaylaştırır. İmplantın üzerine yapılacak protezin türü, tedaviye başlamadan önce size yazılı olarak verilen tedavi planında yer alır.
Tedavi sonrasında kontrol randevuları planlanır. Yakın zamanda MR çekimi planlanıyorsa ya da implant üstü hareketli protez kullanıyorsanız bunu kontrol randevunuzda hekiminize söyleyin. Protez seçeneklerini implant üstü protez sayfamızda, tedavinin aşamalarını implant tedavisi sayfamızda bulabilirsiniz.