Diş eti çekilmesi neden olur ve nasıl tedavi edilir?

Diş eti çekilmesi nedir, nasıl fark edilir?

Sağlıklı diş eti dişi sıkıca sarar ve kök yüzeyini örter. Diş eti çekilmesinde diş eti dişten geri çekilir ve normalde diş etinin altında kalan kök yüzeyi açığa çıkar. Cleveland Clinic’e göre çekilme hafif, orta veya ileri düzeyde olabilir; tek bir dişte ya da birçok dişte görülebilir. Kurum, her yaşta görülebilen bu durumun en sık 65 yaş üstünde görüldüğünü ve bu yaş grubundaki kişilerin yaklaşık %88’inde en az bir dişte diş eti çekilmesi bulunduğunu belirtir.

Diş eti çekilmesi çoğu zaman yavaş ilerler ve ilk dönemde fark edilmeyebilir. Şu belirtiler dikkatinizi çekebilir:

• Kök yüzeyinin görünür hâle gelmesi ve dişlerin eskisinden daha uzun görünmesi; Amerikan Periodontoloji Akademisi bunu diş eti hastalığının uyarı işaretleri arasında sayar
• Soğuk, sıcak ve tatlıya karşı hassasiyet; fırçalarken, diş ipi kullanırken veya diş temizliği sırasında sızı
• Diş eti çizgisine yakın bölgede ağrı ya da rahatsızlık

Hassasiyetin nasıl oluştuğunu ve evde neler yapılabileceğini diş hassasiyeti rehberimizde ayrıntılı olarak anlattık.

Diş eti neden çekilir?

Diş eti çekilmesi çoğu zaman tek bir nedene değil, birkaç etkenin birlikte etkisine bağlıdır. Cleveland Clinic ve İngiliz Periodontoloji ve İmplant Diş Hekimliği Derneği’nin (BSP) hasta bilgilendirmelerinde sayılan başlıca nedenler şunlardır:

• Diş eti hastalığı: Dişlerde biriken plak ve diş taşı diş etini iltihaplandırır. NHS, diş eti hastalığının diş etlerinin çekilmesine, dişlerin sallanmasına ve dökülmesine yol açabileceğini belirtir.
• Sert fırçalama: Cleveland Clinic çok sert ya da hırpalayıcı fırçalamayı, BSP de dişlerin fazla bastırılarak temizlenmesini nedenler arasında sayar.
• İnce diş eti yapısı: Cleveland Clinic’e göre bazı kişiler kalıtsal olarak ince diş eti dokusuna yatkındır.
• Tütün kullanımı: Sigara içmek ve çiğneme tütünü kullanmak.
• Dişlerin konumu: Çapraşık ya da olağan dışı konumda duran dişler.
• Ortodontik tedavi: Her iki kurum da diş teli tedavisi görmüş olmayı nedenler arasında sayar.
• Dudak veya dil piercingi ve diş etine gelen darbe ya da yaralanmalar.

BSP, diş eti hastalığının başarıyla tedavi edilmesinden sonra da diş etinin çekilebileceğini belirtir: İltihap geçip şişlik indiğinde, daha önce şiş diş etinin örttüğü yüzeyler görünür hâle gelir. Diş taşı temizliğinden sonra dişlerin arasının açılmış gibi görünmesi de çoğu zaman bu nedenledir; bu konuyu diş taşı temizliği zarar verir mi rehberimizde anlattık.

Çekilen diş eti kendiliğinden geri gelir mi?

Hayır. Cleveland Clinic’e göre çekilen diş eti kendiliğinden yeniden oluşmaz; ancak alınacak önlemlerle durumun kötüleşmesi önlenebilir. Kurum, kalıtsal yatkınlık gibi bazı durumlarda çekilmenin her zaman önlenemeyebileceğini de hatırlatır.

Bu nedenle tedavide ilk hedef, çekilmenin nedenini bulup ilerlemesini durdurmaktır. Açıkta kalan kökün örtülmesi gerekip gerekmediği ise ayrı bir karardır. BSP’ye göre bazı durumlarda kaybedilen diş eti dokusu, ağzın başka bir bölgesinden alınan yumuşak doku greftiyle yerine konabilir.

Diş eti çekilmesi hangi sorunlara yol açabilir?

Hafif bir çekilme uzun süre sorun yaratmayabilir; ancak ilerledikçe şu sonuçlar ortaya çıkabilir:

Bu sonuçların bir kısmı, çekilmenin altında yatan diş eti hastalığıyla ilgilidir. NHS’e göre diş eti hastalığının belirtileri arasında fırçalarken kanama ve diş etlerinin şişip kızarması vardır; bu belirtileri ve ne zaman diş hekimine gidilmesi gerektiğini diş eti kanaması rehberimizde bulabilirsiniz.

Diş eti çekilmesi nasıl tedavi edilir?

Tedavi, çekilmenin nedenine ve derecesine göre planlanır. Cleveland Clinic ve BSP’nin saydığı başlıca seçenekler şunlardır:

1. Diş eti hastalığının tedavisi: BSP’ye göre çekilen diş etini örtmeye ya da gizlemeye yönelik her işlemden önce diş eti hastalığının tedavi edilip kontrol altına alınması gerekir. NHS’e göre erken evrede bakım önerileri ve profesyonel temizlik öne çıkar; ileri evrede diş eti altına yönelik derin temizlik, antibiyotik veya diş eti cerrahisi gerekebilir. Cleveland Clinic de derin temizliği (kök yüzeyi düzleştirme) ve diş eti altına uygulanan antibiyotikleri seçenekler arasında sayar.
2. Fırçalama alışkanlığının düzeltilmesi: Sert fırçalama çekilmeye katkıda bulunuyorsa yumuşak kıllı fırçaya geçmek ve bastırmadan fırçalamak gerekir.
3. Hassasiyetin giderilmesi: Cleveland Clinic, flor vernik ve hassas dişler için üretilmiş diş macunlarını açıkta kalan kökün yol açtığı hassasiyete karşı kullanılan seçenekler arasında sayar.
4. Kökün diş renginde dolguyla örtülmesi: Cleveland Clinic’e göre açıkta kalan kök yüzeyi diş renginde dolgu malzemesiyle kapatılabilir. BSP, dişler arasındaki boşlukların diş renginde dolgularla ya da yapay diş eti parçalarıyla gizlenebileceğini belirtir.
5. Ortodontik tedavi: Cleveland Clinic’e göre çapraşık veya eğik dişler düzeltildikten sonra diş eti çizgisi zamanla iyileşebilir.
6. Diş eti grefti: Açıkta kalan kökün diş eti dokusuyla örtülmesini amaçlayan cerrahi bir işlemdir; aşağıda ayrıca anlatılmıştır.

Bu seçeneklerden hangisinin size uygun olduğu, çekilmenin nedeni ve derecesi değerlendirildikten sonra belirlenir.

Diş eti grefti nedir, kimlere uygulanır?

Cleveland Clinic’e göre diş eti grefti, incelmiş diş etini veya diş eti çekilmesini tedavi etmeye yönelik cerrahi bir işlemdir. Greft açıkta kalan kökü örter ve diş eti çizgisine hacim kazandırır. Doku çoğunlukla damaktan alınır; bazen lisanslı doku bankalarından sağlanan greft malzemeleri de kullanılır. İşlem genellikle diş eti hastalıkları alanında uzmanlaşmış hekimler (periodontologlar) tarafından yapılır.

Kurum, iyileşmenin genellikle bir iki hafta sürdüğünü, komplikasyonların seyrek olduğunu ama enfeksiyon, fazla kanama ve greftin tutmaması gibi sorunların görülebileceğini belirtir.

Kök yüzeyini örtmek için kullanılan cerrahi teknikler Cochrane’in 2018’de yayımlanan sistematik derlemesinde (Chambrone ve arkadaşları) karşılaştırılmıştır. 48 randomize kontrollü çalışmayı içeren derlemeye göre damaktan alınan bağ dokusu greftleri, diş etinin kök yüzeyine doğru kaydırıldığı flep teknikleri ve bunların farklı malzemelerle birlikte kullanımı, çekilmenin tedavisinde kullanılabilecek seçeneklerdir. Hem kökün örtülmesi hem de dişe sıkıca tutunan diş eti miktarının artırılması hedeflendiğinde bağ dokusu greftinin hafif bir üstünlük sağladığı bildirilmiştir. Bununla birlikte yazarlar kanıtın güvenilirliğini düşük veya çok düşük olarak değerlendirmiş, hastaların estetik sonuçla ilgili görüşlerine dair verilerin de sınırlı olduğunu belirtmiştir.

Diş eti greftinin sizin için gerekli ve uygun olup olmadığı, çekilmenin derecesi, diş etinin kalınlığı ve diş eti hastalığının kontrol altında olup olmadığı birlikte değerlendirilerek muayenede belirlenir.

Diş eti çekilmesini önlemek için neler yapılabilir?

Kalıtsal yatkınlık gibi bazı nedenler ortadan kaldırılamaz; ancak diş eti hastalığı, sert fırçalama ve tütün gibi etkenler günlük alışkanlıklarla ilgilidir. NHS ve Cleveland Clinic’in önerileri şunlardır:

• Dişlerinizi yumuşak kıllı bir fırça ve florürlü diş macunuyla günde en az iki kez, bastırmadan fırçalayın.
• Fırçaladıktan sonra macunu tükürün, ağzınızı suyla çalkalamayın.
• Dişlerin arasını her gün diş ipi veya ara yüz fırçasıyla temizleyin.
• Sigara ve diğer tütün ürünlerini kullanmayın.
• Diş hekiminizin önerdiği aralıklarla kontrol ve temizliğe gidin; Cleveland Clinic bu aralığın çoğu zaman altı ay olduğunu belirtir.

Cleveland Clinic, köklerin daha görünür hâle geldiğini ya da hassasiyetin arttığını fark ettiğinizde, ağrı olmasa bile diş hekimine başvurmanızı önerir.

Rönesans’ta diş eti çekilmesi nasıl değerlendirilir?

Muayenede diş etleri, diş eti çizgisi, diş taşı birikimi, hassas dişler, dolgu ve kaplamalar incelenir; gerektiğinde röntgenle görüntüleme yapılır. Dişi taşıyan kemiğin durumunun ayrıntılı görülmesi gerektiğinde klinikteki dental tomografiyle üç boyutlu değerlendirme yapılabilir; hangi görüntülemenin gerektiğine hekim karar verir. Kliniğimizde hava, su ve ince toz karışımını püskürterek plağı ve yüzeysel renklenmeleri gideren bir temizlik cihazı bulunur; bu yöntemin kullanılıp kullanılmayacağına muayeneden sonra hekim karar verir. Ortodonti, estetik diş hekimliği ve protez kliniğimizin branşları arasındadır. Diş eti grefti gibi cerrahi seçeneklerin size uygun olup olmadığı muayenede değerlendirilir.

Tedavi gerekiyorsa yapılacak işlemleri, birim ve toplam ücreti gösteren yazılı bir tedavi ve ücret planı sunuyoruz; sizi hangi hekimin takip edeceğini de baştan bilirsiniz. Ücret, tedavi planına göre muayene sonrası netleşir. Tedavi sonrası takip kliniğimizde tanımlı bir süreçle yürütülür. Kliniğimiz hafta içi 10:00–22:00, cumartesi 10:00–19:00 saatleri arasında açıktır. Randevu için 444 9 734 numarasını arayabilir, WhatsApp hattımıza (+90 532 363 49 54) yazabilir ya da sitemizdeki online randevu sistemini kullanabilirsiniz.

Diş taşı temizliğinin aşamaları için diş taşı temizliği sayfamızı, diş eti hastalığıyla sık birlikte görülen ağız kokusu için ağız kokusu rehberimizi inceleyebilirsiniz.