Diş ağrısı neden olur, randevuya kadar ne yapılabilir?

Diş ağrısına en sık ne yol açar?

Diş ağrısı tek bir hastalığın adı değil, birçok farklı sorunun ortak belirtisidir. NHS ve Cleveland Clinic’in hasta bilgilendirmelerinde öne çıkan nedenler şunlardır:

• Çürük: Çürük, minenin altındaki dentine ve dişin merkezindeki sinir ve damarlardan oluşan dokuya (pulpa) yaklaştıkça sıcak, soğuk ve tatlıyla gelen ağrılar başlayabilir.
• Çatlak diş, kırılan ya da düşen dolgu: Isırırken veya çiğnerken ani, keskin bir ağrıya yol açabilir.
• Pulpa iltihabı (pulpitis): Dişin içindeki doku iltihaplandığında zonklayan, bazen geceleri artan bir ağrı görülebilir.
• Apse: Enfeksiyonun kök ucunda veya diş etinde iltihap toplamasıdır. Ağrıya şişlik, ağızda kötü tat ve ateş eşlik edebilir.
• Diş eti hastalığı: İltihaplı ya da çekilmiş diş eti, dişlerde sızıya ve hassasiyete neden olabilir.
• Yirmilik diş: NHS’e göre ağızda yeterli yer olmadığı için tam sürememiş bir dişin, örneğin yirmilik dişin, çevresindeki diş eti enfekte olabilir.
• Sinüzit: NHS, sinüzitin belirtileri arasında yanak, göz ve alın çevresinde ağrı ile burun tıkanıklığının yanı sıra diş ağrısını da sayar. Üst arka dişlerin kökleri sinüs boşluğuna komşu olabildiği için bu ağrı dişten geliyormuş gibi hissedilebilir.
• Diş sıkma ve gıcırdatma (bruksizm): Dişlere binen yük, dişlerde ve çenede künt, sürekli bir sızıya yol açabilir.
• Hassas dişler: Mine aşındığında ya da kök yüzeyi açığa çıktığında soğuk ve sıcak kısa süreli bir sızı yapar.

Ağrının türü neye işaret edebilir?

Cleveland Clinic, ağrının karakterinin bazı ipuçları verebileceğini, ancak nedenin diş hekimi muayene etmeden kesin olarak bilinemeyeceğini vurgular. Aşağıdaki tablo yalnızca genel bir fikir vermek içindir; tanı, muayene ve gerektiğinde röntgenle konur.

Kanal tedavisi sayfamızda da belirttiğimiz gibi, uyaran ortadan kalktıktan sonra da devam eden hassasiyet pulpada bir sorun olduğuna işaret edebilir. Aynı dişte birden fazla sorun bir arada da bulunabilir; bu nedenle tablodaki eşleştirmeler tanı yerine geçmez.

Diş ağrısına ne iyi gelir, randevuya kadar neler yapılabilir?

Evde yapılanlar ağrının nedenini ortadan kaldırmaz. Amaç, diş hekimine görünene kadar rahatlamak ve durumu kötüleştirmemektir. NHS, ADA ve Cleveland Clinic’in önerileri şöyle özetlenebilir:

1. Ağzınızı çalkalayın: Ağzınızı ılık su ya da ılık tuzlu suyla çalkalayıp tükürün, yutmayın. NHS, tuzlu suyla çalkalamanın çocuklarda uygulanmamasını önerir.
2. Bölgeyi temiz tutun: Yumuşak bir diş fırçası kullanın. Dişlerin arasına sıkışan bir yiyecek ağrıyı tetikliyorsa ADA diş ipiyle nazikçe çıkarılmasını önerir; NHS ise ağrıyan dişin çevresinde diş ipini zorlamamayı tavsiye eder. Amaç, dokuyu tahriş etmeden temizlemektir.
3. Ağrıyan tarafla çiğnemeyin: Yumuşak gıdaları tercih edin. Çok sıcak, çok soğuk ve şekerli yiyecek ve içeceklerden uzak durun.
4. Şişlik varsa soğuk uygulayın: Cleveland Clinic, temiz bir beze sarılmış buzun çenenin dış tarafına yaklaşık 20 dakika tutulmasını ve gün içinde birkaç kez tekrarlanmasını önerir. Buzu doğrudan cilde veya diş etine koymayın.
5. Ağrı kesiciyi kurallarına uygun kullanın: Reçetesiz bir ağrı kesici, prospektüsteki talimata ya da eczacının önerisine göre kullanılabilir. Prospektüsteki dozu aşmayın. Düzenli ilaç kullanıyorsanız, hamileyseniz ya da bir hastalığınız varsa hangi ilacın size uygun olduğunu eczacınıza danışın.
6. Sigara içmeyin: NHS’e göre sigara bazı diş sorunlarını kötüleştirebilir.
7. Randevunuzu ertelemeyin: Ağrı hafiflese bile nedenin muayenede belirlenmesi gerekir.

Hangi ev yöntemlerinden ve yanlışlardan kaçınmak gerekir?

Çevrede ve internette önerilen bazı yöntemler ağrıyı kısa süreliğine bastırabilir, ancak dokuya zarar verebilir:

• Diş etine ağrı kesici tablet koymak: ADA’nın hasta bilgilendirmesine göre asetilsalisilik asit içeren ağrı kesiciler ağrıyan dişin veya diş etinin üzerine konmamalıdır, çünkü diş eti dokusunu yakabilir. Ağrı kesiciler prospektüse uygun şekilde yutularak kullanılır.
• Sarımsak: Special Care in Dentistry dergisinde 2021’de yayımlanan bir vaka raporunda, diş ağrısını hafifletmek için ezilmiş çiğ sarımsak kullananlarda ağız mukozasında kimyasal yanık geliştiğini gösteren önceki bildirimler aktarılır. Yazarlar, kendi kendine tedavinin teşvik edilmemesi gerektiğini vurgular.
• Karanfil yağı: Karanfilin etken maddesi öjenol, diş hekimliğinde bazı malzemelerde kullanılır. Ancak BMJ Case Reports’ta 2013’te yayımlanan bir vaka raporunda, öjenol içeren ürünlerle lokal tahriş, yara (ülser) oluşumu ve alerjik reaksiyon gibi yan etkilerin bildirildiği aktarılır. Bu nedenle karanfil yağını kendi başınıza diş etine sürmenizi önermiyoruz.
• Alkol: Ağrıyan dişin üzerinde alkollü içki tutmak ya da diş etine alkol sürmek ağrının nedenini ortadan kaldırmaz; bu yöntemi de önermiyoruz.
• Hekime danışmadan antibiyotik kullanmak: Evde kalan ya da başkasına yazılmış antibiyotikleri kullanmayın. ADA’nın 2019’da yayımlanan klinik kılavuzuna göre, diş sinirinden ve kök ucundan kaynaklanan ağrı ve ağız içi şişliklerin çoğunda antibiyotiğin yararı ihmal edilebilir düzeydedir ve öncelik sorunu gideren diş tedavisidir. Kılavuz, antibiyotiği esas olarak ateş, halsizlik veya lenf bezi tutulumu gibi enfeksiyonun yayıldığını düşündüren bulgularda önerir; gereksiz kullanımın ilaç direnci ve yan etkiler gibi zararlarına da dikkat çeker. Antibiyotik gerekip gerekmediğine hekim karar verir.

Hangi belirtilerde beklemeden acile gitmelisiniz?

Diş kaynaklı bir enfeksiyon nadiren de olsa yayılarak ciddi bir tabloya dönüşebilir. NHS, diş ağrısına aşağıdakilerden biri eşlik ediyorsa hastane acil servisine başvurulmasını önerir:

• Göz çevresinde ya da boyunda şişlik
• Nefes almayı, yutkunmayı veya konuşmayı zorlaştıran şişlik

Cleveland Clinic de göz altında şişliği, ilaçla geçmeyen dayanılmaz ağrıyı, bastırınca durmayan kanamayı ve 38,3 °C’nin üzerindeki ateşi acil başvuru gerektiren durumlar arasında sayar. Bu durumlarda kendiniz araç kullanmayın; NHS, bir yakınınızın sizi götürmesini ya da ambulans çağrılmasını önerir. Türkiye’de ambulans için 112 aranır. Kullandığınız ilaçları yanınıza almayı unutmayın.

Acil servis gerektirmese de en kısa sürede diş hekimine görünmeniz gereken durumlar ise NHS’e göre şunlardır:

• İki günden uzun süren diş ağrısı
• Ağrı kesiciyle geçmeyen ağrı
• Ağrıya ateş, ısırırken ağrı, kızarık diş eti veya ağızda kötü tat eşlik etmesi
• Yanakta ya da çenede şişlik

Rönesans’ta diş ağrısıyla nasıl randevu alabilirsiniz?

Diş ağrınız varsa en erken randevuyu öğrenmek için 444 9 734 numarasını arayabilir ya da WhatsApp üzerinden +90 532 363 49 54 numarasına yazabilirsiniz. Serdivan’daki kliniğimiz hafta içi 10:00–22:00, cumartesi 10:00–19:00 saatleri arasında açıktır; pazar günü kapalıdır. Yukarıda sayılan acil belirtilerden biri varsa randevu beklemeden hastane acil servisine başvurun.

Muayenede ağrının kaynağı araştırılır. Kök ucundaki iltihabın boyutunun ya da olası bir çatlak veya kök kırığının netleştirilmesi gereken durumlarda klinikteki dental tomografiyle üç boyutlu değerlendirme yapılabilir. Endodonti (kanal tedavisi) ve çocuk diş hekimliği kliniğimizin branşları arasındadır. Tedaviye başlamadan önce diş diş yapılacak tedaviyi, birim ve toplam ücreti gösteren yazılı bir tedavi ve ücret planı sunuyoruz; tedavinizi hangi hekimin yapacağını da baştan bilirsiniz. Ücret, tedavi planına göre muayene sonrası netleşir.

Ağrının kaynağı dişin siniriyse tedavinin aşamalarını kanal tedavisi sayfamızda, tedavi sırasında ve sonrasında neler hissedilebileceğini kanal tedavisi ağrıyor mu rehberimizde bulabilirsiniz. Dişin korunup korunamayacağına dair seçenekler için kanal tedavisi mi, diş çekimi mi rehberimize, sorun yaratan yirmilik dişler için diş çekimi sayfamıza, adres ve iletişim bilgileri için iletişim sayfamıza göz atabilirsiniz.